اللهم و صلّ علی الطاهرة البتول، الزهراء ابنة الرسول، امّ الائمة الهادین ... و مستودعاً لحکمة؛ (بحارالانوار ، ص 181) اللهم صلّ علی فاطمة بنت نبیّک و زوجه ولیّک و امّ السبطین الحسن و الحسین ...؛(بحارالانوار، ج 99 ، ص 45) اللهم صل علی فاطمه و ابیها و بعلها و بنیها و سرّ المستودع فیها بعدد ما احاط به علمک
سر مقاله مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
شماره سفینه - سفینه 49
دوشنبه ، 16 فروردين 1395 ، 08:11

بسم اللّه الرحمن الرحیم

 

1. باز خوانیِ پیوستة تاریخ، وظیفة همارة کسانی است که درس‌هایی در عقیده، اخلاق، دین و انسانیت را از تاریخ – این آموزگار جهان دیدة سپید موی – جویا می‌شوند. درسهای این معلّمِ بسیار دانِ کم توقعّ، دریغا، به دستِ بشرِ آزمندِ قدرت طلب، به آلودگی‌های کتمان و تحریف و تغییر در آمیخته شده و برای بهره‌گیری باید آن را پیراست.

2. در میان افرادی که در صحنة تاریخ حضور دارند، هر چه فردی اثرگذارتر باشد، دست اندازیِ این کتمان و تحریف و تغییر، بیشتر است. طبعاً به همان میزان، ضرورت پیراستنِ چهرة تاریخ ساز آن شخصیت شاخص بیشتر می‌شود.

3. بار این پیراستن، عمدتاً بر دوش مراکز پژوهشی و پژوهشگران سنگینی می‌کند، آنها که غبار تعصّب‌ها و حبّ و بغض‌های بی‌دلیل را کنار می‌زنند و حقیقت را در ورای این نمایش‌های روزمرّه می‌جویند. ارج و جایگاه چنین رادمردانی در عرصة جهاد علمی، همواره محفوظ است.

4. نهال نوپای اسلام، به دست آسمانیِ وحی الهی زمانی در کویر حجاز رویید و بالید، که از همان آغاز، گروه‌هایی به خشکاندن آن کمر بسته بودند، بعضی در قامت کفر و شرک، و برخی در جامة نفاق. شیوه‌های اینان تفاوت داشت، گرچه هدف یکسان بود.

5. شیوه‌های مختلف ظلمت‌طلبان، رویارویی‌های متنوع از سوی جبهة هدایت را می‌طلبید. گاه در قامت بلال حبشی، استقامت زیر شکنجة مشرکان، و گاه در جامة عمّار، همراهیِ ظاهری با آنها.

   در این میان، بهره‌گیری از عنصر "شیخوختِ قبیلگی" جایگاه ویژه‌ای داشت که این جایگاه به جناب ابوطالب7 سپرده شد. آن گرامی، از جایگاه "شیخ البطحاء" و به شیوه‌ای ویژه آن جایگاه، به حمایت از نهال نوپای دین همّت گمارد. و کارنامه‌ای درخشان بر جای نهاد.

6. کارنامه درخشان ابوطالب به زمان حیاتش محدود نشد، بلکه تا قرن‌ها بعد، تداوم یافت، به گونه‌ای که در برابر حاکمانِ کفر پیشة اسلام‌نما نیز، این دودمانِ آن پیرِ سپیدموی سپیدروی سپیدنامه بودند که بر پای ایستادند و چهرة واقعی دنیامداران خودگامة منافق اموی و عباسی را نشان دادند.

و آنان را "طالبیّیّن" نامیدند. به اعتبار نسبتی که به جناب ابوطالب می‌بردند.

7. طبیعی بود که زورمدارانِ تاریخ‌نگار، تحریف شخصیت معارضان خود را از جدّ امجد آنان آغاز کنند، در تحریف سیمای نورانی حضرت ابوطالب با تمام توان بکوشند. و افسانه‌ها بسازند.

   در این سوی، مجاهدان جبهة هدایت، با سلاح اندیشه و قلم و بیان، یافته‌هایی نورانی در برابر آن بافته‌های ظلمانی به مردمان ارائه کنند، تا هر کسی متاع مورد نظر خود را برگزیند، "لیهلک من هلک عن بینة و یحیی من حیّ عن بینة."

8. پیشینة تبیین سیمای نورانی حضرت اباالمظلوم، به همین انگیزه باز می‌گردد. امّا این پیشینه، عمدتاً در حدّ کتاب یا مقاله محدود مانده بود. نزدیک به دو قرن تاریخ نشریات این دیار، "ویژه‌نامه"ای در این موضوعِ مهم سراغ نداشت. روزی که سفینه، گام در میدان این ویژه‌نگاری نهاد، عموم یارانِ همراه و پژوهشیان آشنای راه، نگران این بودند که: موضوع جدید، از کجا فراهم شود؟ و برای مطلب جدید، چه اندیشیده‌اید؟

9. ما، امّا، به عنایت خدایی پشت گرم بودیم و به لطف حجتهای معصومش: امیدوار بودیم که هم نیّت ما را می‌دانستند و هم، به کمبود امکاناتمان آگاه بودند. طرح کلّی را با اهل نظر در میان نهادیم، و شادمانه، همه جا، اقبال دیدیم و استقبال. تا آنجا که در آغاز، فقط به یک شماره می‌اندیشیم، یعنی تعدادی از مقالات به عدد انگشتان دو دست یا کمتر. امّا به فضل الهی، اکنون سومین ویژه نامة حضرت ابوطالب7 در حالی به پیشگاه محققان پیشکش می‌شود که هنوز گفتنی‌هایی باقی مانده است که امکانات محدود ما، و ضرورت پرداختن به موضوعهای دیگر، ما را از ادامة این کار، باز می‌دارد.

10. در این شماره‌ها، یادداشت‌ها، مقالات و دیدگاه‌هایی از چهل تن پژوهشگر دانشگاهی و حوزوی در هشت عنوان فرعی، مرتبط با حضرت ابوطالب7 عرضه شد. برخی از این عناوین فرعی چنین است:

- پژوهش‌های ادبی، فارسی و عربی

- بایسته‌های پژوهشی

- پژوهش‌های تاریخی

- نقد و بررسی دیدگاه‌های دانشوران داخلی و خارجی

- رساله‌های مخطوط فارسی و عربی

- جایگاه معنوی حضرت ابوطالب

- کتابشناسی و منبع‌شناسی

- مرور دیدگاه‌های دانشوران اهل تسنن در این زمینه

11. تعدد و تنوع این عناوین فرعی که در آغاز راه، هرگز انتظار نمی‌رفت نشان می‌دهد که پتانسیل زیادی در درون موضوع‌های کلّی دینی نهفته است که کمتر به کشف آن ذخائر، اندیشیده‌‌ایم. و فقط زمانی بازیابی می‌شوند که به افق‌های جدید همّت گماریم و تهیة پاسخ‌های جدید برای پرسش‌های کهن را مدّ نظر داریم. این تجربة گرانقدر، به ما امید داد که به برخی موضوع‌های ناکاویدة دیگر نیز بیندیشیم، و بازشناسی پژوهشی آنها را – با رویکرد نوآوری و حذر از تکرار – هدف خود قرار دهیم. در ادامة این مسیر، مانند گذشته، از اهل نظر استمداد می‌کنیم.

12. سال 1394 خورشیدی در حالی آخرین روزهای خود را می‌گذراند که روزهایش برای اصحاب سفینه، با یاد حضرت ابی الائمة الاطهار، نورانیتی ویژه یافت. امید که این نورانیت، راه ما را به آستان والاترین فرزند آن گرامی، حضرت بقیة الله ارواحنا فداه هموار کند و همچنان توفیق خدماتی دیگر در این راه یابیم.

 

آخرین بروز رسانی مطلب در دوشنبه ، 16 فروردين 1395 ، 08:11
 

خبرنامه

نــــام:

ایمیل: