اللهم و صلّ علی الطاهرة البتول، الزهراء ابنة الرسول، امّ الائمة الهادین ... و مستودعاً لحکمة؛ (بحارالانوار ، ص 181) اللهم صلّ علی فاطمة بنت نبیّک و زوجه ولیّک و امّ السبطین الحسن و الحسین ...؛(بحارالانوار، ج 99 ، ص 45) اللهم صل علی فاطمه و ابیها و بعلها و بنیها و سرّ المستودع فیها بعدد ما احاط به علمک
کتابشناسی پایان نامه‌های رضوی دانشگاهی ـ راضیه سلیمانی، فاطمه یزدان پناه مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
شماره سفینه - سفینه 41
دوشنبه ، 11 خرداد 1394 ، 09:28

کتابشناسی پایان نامه‌های رضوی دانشگاهی ـ راضیه سلیمانی، فاطمه یزدان پناه

     فصلنامه تخصّصى مطالعات قرآن و حديث سفينه

     سال یازدهم،  شماره 41 «ويژه پژوهش‌ها‌ی رضوی»، زمستان 1392، ص 14 علیه السلام  ـ 169

 

کتابشناسی پایان­نامه­های رضوی دانشگاهی

راضیه سلیمانی[1]*

فاطمه یزدان پناه**

چکیده: نگارندگان در این گفتار، بیش از هفتاد پایان‌نامه دانشگاهی در مورد امام رضا علیه السلام  شناسانده‌اند، که از سال 1323 تاکنون در دانشگاه‌های ایران ارائه شده است. این پایان‌نامه‌ها در حوزه‌های:  پژوهش‌های قرآنی و حدیثی، عقاید و فلسفه و کلام، تحلیل‌های تاریخی، شرح حال، اخلاق و تربیت، ادبیات و هنر است. در تقسیم موضوعی، بیشترین تعداد پایان‌نامه‌ها مربوط به حوزة عقاید، فلسفه و کلام با 18 پایان نامه و کمترین مورد، مربوط به حوزة ادبیات و هنر رضوی با  علیه السلام  پایان‌نامه است.

کلیدواژه‌ها: امام رضا علیه السلام  – پژوهش‌ها / پژوهش‌های رضوی – پایان‌نامه‌ها / دانشگاه‌های ایران – پایان‌نامه‌ها.

مقدمه

  بررسی ابعاد مختلف زندگانی ائمه معصومینedfr از دیرباز همواره مورد توجه پژوهشگران و عالمان بوده است. در میان ائمه اطهارedfr، حضرت امام رضا علیه السلام  به عنوان هشتمین امام شیعه جایگاه و اهمیت ویژه‌ای در اندیشه و خلق آثار پژوهشگران داشته است و به همین سبب آثار پژوهشی فراوانی در قالب کتاب، مقالات پژوهشی، پایان‌نامه و ... در خصوص ابعاد زندگی ایشان نگارش یافته است. از طرفی با توجه به رشد روز افزون پذیرش دانشجو و نیز افزایش تعداد رشته‌های مقاطع تحصیلات تکمیلی، تعداد پایان‌نامه‌ها و رساله‌های نگارش شده در مقاطع ارشد و دکتری در حال افزایش است.

   این رشد روز افزون تولید پایان‌نامه‌ها از یک سو و توجه پژوهشگران به موضوعات حوزه علوم اسلامی به خصوص زندگانی ائمه معصومینedfr از سوی دیگر سبب شده است که پایان‌نامه‌های بسیاری در این زمینه تهیه و تدوین شود.

   از آنجا که امروزه برای دست‌یابی به پژوهشی دقیق و کارآمد نیازمند آگاهی از منابع موجود در خصوص موضوعات مورد نظر هستیم؛ لذا گردآوری فهرست‌های موضوعی خاص در هر زمینه از رشته‌های موجود می‌تواند کار را برای محققان رشته‌های مختلف سهل و آسان کند و از موازی کاری و اتلاف وقت جلوگیری نماید. یکی از انواع فهرست‌های موضوعی، کتابشناسی‌های موضوعی است که به عنوان یکی از ضرورت‌های جامعه علمی امروز مطرح است. ارائه کتابشناسی‌های موضوعی سبب می‌شود که پژوهشگران از انجام کارهای تکراری پرهیز نموده و با مراجعه به این مأخدها راحت‌تر بایسته‌های پژوهشی کار نشده در حوزه موضوعی رشته خود را استخراج نموده و به ارائه آثار در این زمینه‌ها بپردازند. از آنجا که پایان‌نامه‌ها به دلیل روند تدوین و نگارش از اعتبار بالایی برخوردارند و از منابع مهم اطلاعاتی محسوب می‌شوند، لذا تهیه و تدوین کتابشناسی موضوعی پایان‌نامه‌ها بسیار ضروری می‌نماید.

   این مقاله بر آن است تا به معرفی پایان‌نامه‌های دانشگاهی موجود در زمينه بررسي ابعاد گوناگون شخصيت امام رضا علیه السلام  بپردازد. در بررسی انجام شده تعداد  علیه السلام  علیه السلام  پایان‌نامه دانشگاهی گردآوری و ارائه شده است. در این اثر سعی بر این بوده که اطلاعات کتابشناختی پایان­نامه­ها با جستجو در منابع چاپی و الکترونیکی همراه با چکیدة مختصری از آنها ارائه شود اما به دلیل محدودیت دسترسی به تمامی این آثار در برخی از پایان­نامه­ها به ذکر اطلاعات کتابشناختی در دسترس بسنده شده است. برای تکمیل برخی از چکیده­ها به کتاب کتابشناسی امام رضا علیه السلام  نوشته سلمان حبیبی مراجعه شده و در موارد محدودی به دلیل ارائه موضوعات مشابه و محتوای یکسان آثار از ذکر چکیده خودداری شده است.

مروری تحلیلی بر این پایان‌نامه‌ها

   الف. با مروری بر این پایان‌نامه‌ها می‌بینیم که نخستین پایان‌نامه مربوط به هفتاد سال پیش، یعنی سال 1323 شمسی در دانشگاه تهران بوده است.

   ب. در یک تقسیم کلی موضوعی می‌توان موضوعات پایان‌نامه‌ها را به ترتیب زیر آورد (شماره‌ها مربوط به شماره پایان‌نامه در همین فهرست است):

   - قرآنی: 1، 4، 9، 20، 22، 28، 3 علیه السلام ، 44، 56، 59، 61،  علیه السلام 6

   - حدیثی: 6، 2 علیه السلام ، 32، 46، 50، 51، 52، 53، 64، 68

   - تاریخی: 2، 14، 15، 23، 25، 39، 41، 48، 49، 58، 62، 65

   - شرح حال: 3، 10، 34، 35، 38، 45، 54،  علیه السلام  علیه السلام

   - اخلاق و تربیت: 11، 12، 16، 19، 24، 31، 63، 69،  علیه السلام 0،  علیه السلام 3

   - عقاید، فلسفه و کلام:  علیه السلام ، 8، 13، 1 علیه السلام ، 21، 26، 29، 30، 33، 40، 42، 4 علیه السلام ، 55، 5 علیه السلام ، 66، 6 علیه السلام ،  علیه السلام 4،  علیه السلام 5

   - ادبیات و هنر: 5، 18، 36، 43، 60،  علیه السلام 1،  علیه السلام 2

   1. اخوان دردشتی، محمدابراهیم. مستندات قرآنی مؤلفه‌ها‌ی امامت در حدیث حضرت رضا علیه السلام  در مرو. استاد راهنما محمدعلی مهدوی راد، استاد مشاور عبدالهادی مسعودی. دانشکده علوم حدیث، گروه علوم قرآن و حدیث، کارشناسی ارشد، 1390. چکیده: معرفت نسبت به امام و مقام امامت، ضروری اعتقاد هر مسلمان مومن است و در ‌این رابطه از مهم‌ترین و با ارزش‌ترین اسناد امام شناسی، حدیث زیبا و پرمغز امام ابوالحسن الرضا علیه السلام  به عبدالعزیز بن مسلم دربارة مقام امام است. در‌ این پژوهش سعی شده تا عبارات نورانی ‌این حدیث شریف، از لابه لای آیات قرآن، در روشنای احادیث نورانی اهل بیت و نشانه‌ها‌ی قرآن یابیده شود و صحه‌ای‌ بر حدیث نبوی گذارده شود که هرکدام از آن دو یعنی قرآن و اهل بیت از دیگری خبر می‌دهد و از هم جدا نخواهند شد.

   2. ارمي­رود معجني، علي. بررسي اوضاع سياسي و اجتماعي خراسان مقارن ورود امام رضا علیه السلام . استاد راهنما حسین بهروان. دانشگاه فردوسی، دانشکده ادبيات و علوم انساني، كارشناسي، 1382. چکیده: خراسان در سقوط دولت بني‌اميه و روي كار آمدن دولت عباسيان نقش مهمي ايفا نمود. ايرانيان پس از گذشت زماني كوتاه از حكومت بني‌عباس دريافتند كه حكمرانان عباسي نيز همچون بني‌اميه به غارت و ظلم و ستم نسبت به آنان پرداخته‌اند‌. لذا در نخستين سالهاي قرن سوم هجري به ويژه در، درگيري ميان امين و مأمون بر سر تصدي خلافت به حمايت همه جانبه از مأمون كه داراي مادر ايراني بود پرداختند. اين پيروزي مقارن با قيام‌ها‌ي متعدد علويان در شهر‌ها‌ي مختلف سرزمين‌ها‌ي اسلامي گرديد. مأمون با مشورت فضل بن سهله (وزير ايراني خود) تصميم به انتخاب يكي از بزرگان علوي به عنوان ولايت‌عهدي جهت خواباندن قيام‌ها‌ي ابن علويان بود. اين شخص امام رضا علیه السلام  بود چگونگي حضور علويان در نقاط مختلف جهان، ايران و خراسان و بررسي شخصيت امام رضا علیه السلام  و تأثيرات حضور ايشان در خراسان را نيز بيان مي‌كند.

   3. اسماعيل­پورقوچاني، رمضانعلي. گفتار در احوال علي الرضا علیه السلام  از کتاب امامان موسي الکاظم و علي الرضاedfr. دانشگاه مشهد، دانشکده الهيات، کارشناسي، ۱۳۵۵. چکیده: ‌این رساله ترجمه بخش مربوط به حضرت رضا  علیه السلام از کتاب «امامان موسی الکاظم و علی الرضاedfr» تألیف احمد مغنیه تحت عنوان گفتار در احوال علی الرضا علیه السلام  می‌باشد.

   4. اسماعیلپورمعلم، محمدتقی. مبانی و روش‎های تفسیری امام رضا علیه السلام . استاد راهنما سیدرضا مؤدب، استاد مشاور حسن فلاح. دانشگاه قم، مرکز تربیت مدرس، 138 علیه السلام . چکیده: نویسنده پس از بیان کلیات تحقیق، از جایگاه و عظمت قرآن کریم در نگاه خود قرآن و در نگاه معصومینedfr سخن می‌گوید و سپس نگاهی کوتاه به ابعاد شخصیت امام رضا علیه السلام  با تأکید حیات فکری و علمی‌ آن حضرت می‌افکند. آنگاه مبانی تفسیر قرآن و روش‌ها‌ی تفسیری

امام رضا علیه السلام  را به همراه شواهدی ارائه می­دهد.

   5. اسماعيل‌نژاد، محمدعلي. امام رضا علیه السلام  در شعر عبدالمنعم فرطوسي. استاد راهنما علي محمد جمالي بهنام. دانشگاه آزاد اسلامي، واحد کاشمر، رشته زبان و ادبيات عربي، کارشناسي ارشد، ۱۳۸۵. چکیده: در ‌این رساله تلاش شده تا به زوایای مختلفی از زندگی امام رضا علیه السلام  از جمله ویژگی‌ها‌ و فضائل و مناقب و مسائل مربوط به ‌ایشان که در شعر شاعر گرانقدر عبدالمنعم فرطوسی آمده است، پرداخته شود. در ‌این رساله شیوه کار به ‌این صورت است که ابتدا شرح مختصری در رابطه با قصاید سروده شده توسط ‌این شاعر آورده شده و احادیث و روایاتی که مرتبط با وقایع زندگی و ...  امام رضا علیه السلام  باشد، در صدر قصاید شرح و توضیح داده شده است. پس از آن، قصاید اعراب گذاری و ترجمه گردیده است.

   6. امجدی، مینا. تحلیل احتجاجات امام رضا علیه السلام  در مقولة توحید با محوریت کتب «عیون اخبار الرضا علیه السلام » «احتجاج» طبرسی و «توحید» شیخ صدوق. استاد راهنما محسن احتشامی‌نیا، استاد مشاور احمدرضا غائی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه الهیات و معارف، کارشناسی ارشد، 1391.

    علیه السلام . انسان، محمد امين. امامت در گفتار قرآني امام رضا علیه السلام . دانشگاه علوم اسلامی، گروه علوم حديث، گرايش تفسير اثري، کارشناسي ارشد، 1391.

   8. اهل سرمدي، نفيسه. وحدانيت واجب تعالي در کلام امام علي و امام رضا8 از نگاه فلسفه اسلامي. استاد راهنما جعفر شانظری، استاد مشاور مهدی امامی‌جمعه. دانشگاه اصفهان، دانشکده ادبيات و علوم انساني، گروه الهيات، رشته فلسفه و کلام اسلامي، کارشناسي ارشد، ۱۳۸۶. چکیده: رساله حاضر در فضاي فلسفه اسلامي، به تبيين وحدانيت داناي بي‌همتا در کلام امام علي و امام رضا8 همّت مي‌گمارد و طي دو بخش به اين نتيجه رهنمون مي‌شود که آفريدگار هستي، ذات کامل و بي منتهائي است که جميع کمالات وجودي به نحو اعلي و اشرف در او موجود است و هيچ نقطه‌اي از عالم وجود از حضورش بي‌نصيب نيست. چنين وجودي اگرچه يگانه است ولي اين يکتائي ناشي از بي‌انتهائي و نامحدود بودن اوست، به طوري که امکان فرض ثاني براي او محال است، از اين رو يگانگي‌اش با يکتائي باب کميات بسيار متفاوت است. اينجاست که از توحيد واجب الوجود به توحيد در وجود، منتقل مي‌شويم و البتّه در طي اين مسير مهّم به تحققّ اهدافي چون تبيين ارتباط بساطت با وحدت، تبيين تفاوت وحدت منسوب به خداوند با مخلوقات در کلام روايات و نيز مقايسه آن با سير تفکّر فلسفه اسلامي و بررسي براهين ارائه شده بر وحدت حقه حقيقيه در اين دو فضا نائل مي‌شويم.

   9. بازقندي، محمدعلي. مباني و روش‌هاي تفسيري امام رضا علیه السلام . دانشگاه علوم اسلامي رضوي، رشته علوم قرآني و حديث، کارشناسي ارشد، ۱۳۹۰. چکیده: برای تفسیر قرآن و فهم آن به مقدماتی نیاز داریم که یکی از‌ این مقدمات، مبانی و پیش فرض‌ها‌ می‌باشد.‌ این مبانی، مستقیم عرضه نمی‌گردد بلکه از لابه لای تفسیر به دست می‌آید و امام رضا علیه السلام  که عالم آل محمد6 می‌باشد در ضمن تفسیر به آن اشاره نموده است. سیره و روش امام رضا  علیه السلام ‌این بود که سعی می‌کرد پاسخ هر پرسش را از قرآن بیابد و به دیگران هم آموزش بدهد که چگونه ضابطه‌مند از قرآن بهره بگیرند.

   10. بختياري، محمد. ترجمه قسمتي از کتاب وفاة الامام الرضا علیه السلام . استاد راهنما زین الدین زاهدی، دانشگاه مشهد، دانشکده الهيات، کارشناسي، ۱۳۴۵. چکیده: موضوع ‌این رساله، ترجمه قسمتی از تاریخ زندگانی حضرت امام رضا علیه السلام  از کتاب «وفات الامام الرضا علیه السلام » است.‌ این اثر، کتابی است تاریخی، جامع و مستدل، دارای منابع و مدارک معتبره و در عین جامعیت و اعتبار، به طور اختصار نوشته شده و مشتمل بر دوره زندگانی آن حضرت از آغاز ولادت تا شهادت، و تالیف سید عبدالرزاق موسوی مقرم می‌باشد.

   11. بسامي، بهارک. تحليل قرآني سيره اخلاقي امام رضا علیه السلام . استاد راهنما عبدالرضا زاهدي. دانشکده اصول دين قم، گروه علوم قرآن و حديث، کارشناسي ارشد، 138 علیه السلام . چکیده: پژوهش حاضر به بررسی سیره اخلاقی امام رضا علیه السلام  می‌پردازد و در چهار فصل ارائه می‌گردد. فصل اول شامل کلیات از قبیل تبیین موضوع، پیشینه بحث، بیان اهمیت و اهداف پژوهش است. فصل دوم در دو بخش به مبانی و مقدمات اخلاق و مختصری از زندگی‌نامه امام از ولادت تا امامت می‌پردازد. در فصل سوم با استفاده از روایات مربوط به اخلاق فردی امام رضا علیه السلام  سیرة اخلاقی ‌ایشان مورد بررسی قرار گرفته است. و فصل چهارم نیز با عنوان تحلیل قرآنی اخلاق اجتماعی امام رضا علیه السلام  ارائه شده است.

   12. بنده‌کرمي، اطهر. سيرة عبادي اخلاقي امام رضا علیه السلام  در روايات. دانشگاه آزاد اسلامي، واحد فسا، دانشکده ادبيات و علوم انساني، گروه الهيات، کارشناسي ارشد، ۱۳۸۶.

   13. بیننده، نرگس السادات. صفات الهي امام از منظر امام رضا علیه السلام . استاد راهنما عبدالحسین خسروپناه، استاد مشاور سیدمحمدکاظم طباطبایی. دانشکده علوم حدیث قم، کارشناسی ارشد، 1389. چکیده: برخي از شرق شناسان و افراد متاثر از آنان با بهره‌گيري از نوعي نگاه تاريخي به عقايد شيعه برآنند كه اثبات كنند اعتقاد كنوني شيعيان درباره امامت پشتوانه‌اي در ‌اند‌يشه رايج زمان ائمه نداشته و در طول تاريخ به تفكر شيعي افزوده شده‌ و جزء عقايد شيعيان نخستين نبوده و ائمه اطهار علیه السلام  نيز چنين ادعاهايي درباره خود نداشته‌اند و حتي با آن به مبارزه پرداخته‌اند. در اين پايان­نامه برآنيم با بررسي احاديث امام رضا علیه السلام  نشان دهيم كه لااقل در زمان ايشان ويژگي‌هاي خاص امام در ميان شيعيان به صورت يك باور عمومي و نهادينه طرح شده است و به اين سبب است كه با وجود اينكه ادعاي امامت كودكي هفت ساله مي‌تواند زمينه‌ساز پيدايش اختلافات گسترده باشد، در زمان به امامت رسيدن امام جواد علیه السلام  انشعاب مشهودي در ميان شيعيان پديد نيامده است.

   14. پ‍ارس‍اف‍ر، ف‍اطم‍ه‌. ن‍ق‍ش‌ ام‍ام‌ رض‍ا علیه السلام  در ت‍ع‍ی‍ن‌ ی‍اف‍ت‍ن‌ ام‍ام‍ی‍ه‌. استاد راهنما م‍ح‍م‍دص‍ادق واح‍دی‌ ف‍رد، استاد مشاور س‍ه‍ی‍لا ب‍ه‍روزف‍ر. دانشگاه پیام نور مشهد، رشته ت‍اری‍خ‌‌‌ت‍ش‍ی‍ع، ‌ک‍ارش‍ن‍اس‍ی‌ ارش‍د، 1391.

   15. توكل، حسين. شرح احوال حضرت علي بن موسي الرضا علیه السلام  و تأثير مسافرت آن حضرت به ايران نسبت به اسلام ايرانيان. دانشگاه اصفهان، کارشناسی، 1343.

   16. جان‌افزا، علي. مهارت‌هاي ارتباط موثر در گفتار و رفتار امام رضا علیه السلام . دانشگاه علوم اسلامي رضوي، دانشکده علوم حديث، رشته علوم حديث، گرايش تفسير اثري، کارشناسي ارشد، ۱۳۹۱.

   1 علیه السلام . ج‍ل‍ی‍ل‍ی‍ان، ال‍ه‍ام‌. ت‍ح‍ل‍ی‍ل‌ وب‍ررس‍ی‌ اح‍ادی‍ث‌ ام‍ام‌ رض‍ا علیه السلام  درم‍وض‍وع‌ ت‍وح‍ی‍د. استاد راهنما

م‍ج‍ت‍ب‍ی‌ ب‍ی‍گ‍ل‍ری‌، استاد مشاور اس‍دال‍ه‌ آژی‍ر. دانشگاه رازی کرمانشاه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه ال‍ه‍ی‍ات، کارشناسی‌ ارش‍د، 1391.

   18. جمعه‌پور، حسين. جلوه‌هاي ارادت به ساحت مقدس رضوي در هنر مسلمانان. دانشگاه پيام نور مشهد، دانشکده الهيات و معارف اسلامي، رشته تاريخ تشيع، کارشناسي ارشد، ۱۳۹۰.

   19. حجتي، صغري. فلسفه تربيتي امام رضا علیه السلام . دانشگاه باهنر کرمان، کارشناسی ارشد، 1389. چکیده: هدف پژوهش حاضر بررسي فلسفه تعليم و تربيت از ديدگاه امام رضا علیه السلام  در زمينه‌هاي هستي‌شناسي (انسان شناسي) شناخت شناسي، ارزش شناسي و استلزامات تربيتي هر يک مي‌باشد که به ارزيابي و تجزيه و تحليل هر یک پرداخته شده است.

   20. حسين‌پور، محمدحسين. علوم قرآني در سخنان رضوي و مباني تفسيري امام رضا علیه السلام . دانشگاه علوم اسلامي رضوي، رشته علوم قرآن و حديث، کارشناسي ارشد، ۱۳۸۹.

   21. حسيني، جواد. روش‌شناسي مناظرات قرآني امام رضا علیه السلام  در دفع شبهات کلامي. علوم حديث، ارشد،۱۳۹۱.

   22. حيدري مزرعه‌آخوند، محمدعلي. مباني و شيوه‌هاي تفسيري امام رضا علیه السلام . استاد راهنما سيدمحمدحسين ميرصادقی، استاد مشاور داود سلیمانی. دانشگاه تهران، دانشكده الهيات و معارف اسلامی، رشته علوم قران وحديث، كارشناسي ارشد، 1385. چکیده: در ‌این پایان‌نامه با توجه به موضوع تحقیق، در ابتدا به بررسی و توضیح مفاهیمی‌چون مبانی، اصول، قواعد و گرایش‌ها‌ و اتجاهات تفسیری پرداخته می‌شود. سپس از لابه‌لای روایات تفسیری امام رضا علیه السلام  اصول کلی و مبانی‌ای‌ را که آن امام همام در تفسیر قرآن به کار برده است، استخراج شده و از آن‌ها‌ به عنوان مبانی کلی در تفسیر قرآن کریم یاد می‌شود. سپس در بخش دوم از لابه‌لای روایات رسیده از امام رضا علیه السلام  به بررسی شیوه‌ها‌ و گرایش‌ها‌ی آن امام در تفسیر قرآن کریم می‌پردازد.

   23. حيدري، معصومه. گفتمان مصلحت در ‌اند‌يشه سياسي شيعه و مساله ولايتعهدي امام رضا علیه السلام . دانشگاه شهید بهشتی، گروه علوم سیاسی، کارشناسی ارشد، 138 علیه السلام . چکیده: ‌این پژوهش در پی تبیین و تحلیل ولایتعهدی امام رضا علیه السلام  با نگاه درون دینی در قالب گفتمان مصلحت در ‌اند‌یشه سیاسی شیعه می­باشد. برای ‌این منظور پژوهش در دو بخش بررسی مفهوم مصلحت در ‌اند‌یشه سیاسی شیعه و بررسی و سنجش مصلحت در مسأله ولایتعهدی امام رضا علیه السلام  بر اساس فهم شیعه تدوین یافته است. بررسی سه شاخصه عمده مصلحت در ‌اند‌یشه سیاسی شیعه، عقل، تقیه و زمان و مکان، مصلحت را در مساله ولایتعهدی امام رضا علیه السلام  با دلایل شواهد و قرائن نشان می­دهد.

   24. خوش­اندام­فاروجي، فاطمه. اخلاق خانواده و آيين همسرداري در سيره امام رضا علیه السلام . دانشگاه حکيم سبزواري، کارشناسي ارشد، 1391. چکیده: اين پژوهش به عنوان اخلاق خانواده و آيين همسرداري در سيره امام رضا علیه السلام  در شش فصل نگارش يافته است. فصل اول: مروري کوتاه و گذرا بر زندگاني حضرت علي بن موسي الرضا علیه السلام  و شخصيت علمي و عملي آن حضرت. فصل دوم: بررسي جايگاه و اهميت ازدواج در اسلام و اينکه ازدواج به عنوان محبوب‌ترين و مقدس‌ترين بنيان و پيمان در اسلام مي‌باشد. فصل سوم: بررسی جايگاه خانواده تحت عنوان خانواده خوب و ‌ایجاد جامعه آرماني، ضرورت تشکيل خانواده در سيره رضوي و معيارها و مهارت­هاي تقويت خانواده و مديريت اقتصادي خانواده. فصل چهارم: بررسي روابط عاطفي اجتماعي همسران و رهنمودهاي تربيتي براي زوجين. فصل پنجم: مهارت­هاي تربيتي همسران از جمله وظايف متقابل زن و مرد و بيان نيازها، رغبت­ها و ظرفيت­ها. فصل ششم: بررسی مهارت­هاي فرزند پروري در سيره رضوي از آغاز زندگي مشترک و روابط زناشويي زوجين تا تصميم به داشتن فرزند و آغاز انعقاد نطفه و وظايف والدين در قبال فرزندان و نيازهاي اساسي کودکان و جايگاه تشويق در تعليم و تربيت کودکان و پرداختن به اشتباهات تربيتي والدين که گاها موجب بروز رفتارهايي نامناسب در فرزندان مي شود.

   25. راس‍ت‍ی‌، م‍رض‍ی‍ه. ‌ت‍اثی‍ر م‍ه‍اج‍رت‌ ام‍ام‌ رض‍ا علیه السلام  ب‍ر گ‍س‍ت‍رش‌ ت‍ش‍ی‍ع‌ در ‌ایران‌. استاد راهنما ح‍س‍ی‍ن‌ م‍ج‍ت‍ب‍وی، استاد مشاور م‍ح‍م‍د رم‍ض‍ان‌ پ‍ور. دانشگاه پیام نور مشهد، رشته ت‍اری‍خ ت‍ش‍ی‍ع، ‌ک‍ارش‍ن‍اس‍ی‌ ارش‍د.

   26. رجبی، مریم. تحليل فلسفي قضا و قدر از ديدگاه امام علي و امام رضا8. استاد

راهنما محمد بیدهندی، استاد مشاور مهدی امامی‌جمعه. دانشگاه اصفهان، دانشكده ادبيات و علوم انساني، گروه الهيات، فلسفه و كلام اسلامي، کارشناسی ارشد، 1388. چکیده: اين پژوهش مشتمل بر چهار فصل مي‌باشد: فصل نخست: كليات بحث. فصل دوم: روايات وارده ائمه معصومين8 به ويژه امام علي و امام رضا8. فصل سوم: تبيين نسبت مرتبه وجودي انسان با قضا و قدر و تفسير او از اين مسأله. فصل چهارم: جمع‌بندي و نتيجه‌گيري.

   2 علیه السلام . رحيم­پور، مهناز. شيوه‏هاي برخورد حضرت ابوالحسن الرضا علیه السلام  در مناظرات از كتاب عيون اخبار الرضا علیه السلام . استاد راهنما علي اکبر غفاري صفت. دانشكده اصول الدين تهران، كارشناسي ارشد، 1380. چکیده: یکی از کتب ارزندة حدیثی شیعه کتاب عیون اخبار الرضا علیه السلام  اثر مرحوم شیخ صدوق است. در ‌این رساله سعی شده تا شیوه‌ها‌ی برخورد حضرت ابوالحسن الرضا علیه السلام  در مناظرات از کتاب عیون اخبار الرضا علیه السلام  بیان گردد.

   28. رضايي، سيد جواد. بررسي و تحليل روايات تفسيري امام رضا علیه السلام . استاد راهنما محمدعلی مهدوی راد. دانشگاه اصول الدين قم، كارشناسي ارشد، 1382. چکیده: آنچه در اين رساله بدان پرداخته شده به طور خلاصه شامل مباحث ذيل مي باشد: 1ـ بررسي دوران زندگي امام هشتم، شناسايي فرقه‌ها‌ي كلامي عصر امام، معرفي جو سياسي، فكري و عقيدتي مردم آن زمان 2- معرفي روش تفسير قرآن در سيره 3ـ بررسي روايات علوم قرآني4ـ بررسي روايات كلامي درباره توحيد و صفات خداوند و پاسخ امام به شبهات و اشكالات عقيدتي افراد 5ـ روايات معرفي كننده اهل بيتedfr از زبان قرآن. 6ـ توضيح و تبيين آياتي كه شبه عدم عصمت انبياء الهي را در ذهن به وجود مي‌آورد.

   29. زجاجي، حميدرضا. گـفتمان كلامي امام رضا علیه السلام . استاد راهنما سيد احمد تويسرکاني. دانشگاه آزاد اسلامي، واحد نجف آباد، 13 علیه السلام 9. چکیده: ‌این رساله در سه فصل تهیه و تنظیم شده است. فصل اول به کلیات تحقیق می‌پردازد. در فصل دوم پیش درآمدی در خصوص سه گفتار شامل علم کلام، علل پیدایش مکتب‌ها‌ی کلامی ‌و وضعیت ‌اند‌یشه‌ها‌ی کلامی‌ در حوزه اسلامی ‌در عصر امام رضا علیه السلام  می‌پردازد. در فصل سوم گفتمان امام رضا علیه السلام  در مباحث کلامی ‌و اصول اعتقادی در سه موضوع پیرامون توحید، نبوت (عامّه و خاصّه) و امامت و ولایت مطرح می‌شود.

   30. زلکی بدیل، جعفر. تصحیح و شرح متن «فیروزجات طوسیه در شرح خطبه رضویه». استاد راهنما ابراهیم دیباجی، استاد مشاور فیروز حریرچی. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، گروه زبان و ادبیات عرب، دکتری، 1389-1390. چکیده: فیروزجات طوسیه، شرحی عقلی و استدلالی در شرح خطبه توحیدیة رضویه از سید محمدباقر طباطبایی یزدی است.‌ این رساله به تصحیح و شرح ‌این اثر پرداخته است. تصحیح و شرح آن بر اساس سه نسخه موجود در کتابخانه‌ها‌ی آیت الله مرعشی نجفی، کتابخانه دانشگاه تهران و کتابخانه مجلس انجام گرفته است. نوع تحقیق بنیادی و روش آن کتابخانه‌ای‌ است و بررسی در متون به شیوه انتقادی و در مقدمه و فهرست‌ها‌ توصیفی است.

   31. زنگوی، اسدالله. تعلیم و تربیت از دیدگاه ائمه اطهار با تأکید بر احادیث امام صادق و امام رضا8. استاد راهنما سيد محمد باقر حجتي. دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

   32. سپاسي، طيبه. ترجمه و تحقيق حديث جوامع الشرايع از امام رضا علیه السلام  و بررسي احکام فقهي مستفاد از آن. استاد راهنما سید محمدجواد وزیری فرد. دانشگاه قم، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، گروه فقه و حقوق، کارشناسی ارشد، 1388. چکیده: امام رضا علیه السلام  در حديث جوامع الشرايع مهمترين مسائل شريعت اسلامي را بر اساس تفکر تشيع تبيين فرموده‌اند‌. اين حديث در کتاب عيون اخبار الرضا علیه السلام  و تحف العقول آمده و ديگر آثار به نقل از اين دو اثر حديث شريف فوق را نقل مي کنند. اين حديث تا دوره صفويه مورد توجه نبوده است. اما از اين دوران به بعد مورد استقبال ‌اند‌يشمنداني همچون علامه مجلسي، شيخ حرّ عاملي و سپس مورد استفاده صاحب جواهر و شيخ انصاري قرار گرفته است.

   33. سرسنگی­علی­آباد، ناصر. امام رضا علیه السلام  و شیوة برخورد با چالش‎های فکری. استاد راهنما ناصر رفيعي محمدي. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، 1385. چکیده: پژوهش شامل موارد ذیل است: مروری بر زندگانی امام رضا علیه السلام ، اوضاع سیاسی و فرهنگی دوران امام رضا علیه السلام ، علل طرح مباحث فلسفی در زمان حضرت، فلسفه الهی، شناخت واجب الوجود، اثبات واجب الوجود، اثبات توحید واجب الوجود، صفات واجب الوجود، افعال واجب‌الوجود.

   34. سعيدي گراغاني، منصوره. مديريت فرهنگي امام رضا علیه السلام . دانشگاه سيستان و بلوچستان. دانشکده ادبيات و علوم انساني، گروه تاريخ، گرايش تاريخ اسلام، کارشناسی ارشد، 1392.چکیده: در ‌این پژوهش به مفاهيم و مؤلفه‌ها‌ي مديريت فرهنگي، بسترها و زمينه­هاي تاريخي مديريت فرهنگي امام رضا علیه السلام ، مؤلفه­هاي مديريت فرهنگي امام رضا علیه السلام  و پيامدها و نتايج مديريت فرهنگي امام رضا علیه السلام  پرداخته شده است.

   35. سعیدی ابواسحاقی، محمدتقی. تحليل قرآني سيره اجتماعي سياسي امام رضا علیه السلام . استاد راهنما ولی الله نقی پورفر، استاد مشاور عبدالرضا زاهدی، دانشکده اصول الدین قم، کارشناسی ارشد، 1388. چکیده: اين پايان نامه در سه فصل تنظيم شده است. فصل اول: بررسي سيره اجتماعي امام و برخوردهاي امام با گروه­ها و فرق كه در زمان او فعاليت داشتند. فصل دوم: رفتارهاي اجتماعي امام مانند ترويج معروفها و مبارزه با منكرات اجتماعي. فصل سوم: در بخش اول تحليل سيره سياسي امام با مردم و بخش دوم سيره سياسي امام با حكومت كه منطبق بر قرآن است.

   36. سوزنده، عزت. بازخوانی، تصحیح و مقابله ی مجموعة خطی بال مرصّع از ابوالمفاخر فاخری رازی و گزارش‌ها‌ی آن. استاد راهنما علی زمانی، استاد مشاور زهرا نصر اصفهانی. دانشگاه پیام نور اصفهان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه ادبیات فارسی، کارشناسی ارشد، 1383. چکیده:‌ این مجموعه بر اساس قصیده‌ای‌ با نام «بال مرصّع» از ابوالمفاخر رازی نوشته شده که در مدح امام رضا علیه السلام  است. در ‌این مجموعه گردآوری شده ابتدا شرح حالی از ابوالمفاخر رازی و سپس قصیده بال مرصّع به دو صورت ضبط شده و بعد از آن چهار شرح نوشته شده بر ‌این قصیده آمده است.

   3 علیه السلام . شاپوری، محبوبه. بررسی روایات تفسیری امام رضا علیه السلام . استاد راهنما سید‌محمدعلی ‌ایازی، استاد مشاور مهدی مهریزی. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، کارشناسی ارشد، 138 علیه السلام . چکیده: برگزاری نشست‌ها‌ و مناظرات علمی‌امام رضا علیه السلام  سبب شد تا علاوه بر آنکه چیرگی شخصیت علمی ‌امام بر دیگران ثابت شود، تعداد روایات مرتبط با زمینه‌ها‌ی قرآنی همچون تفسیر، تأویل و ... هم گسترش یابد. هدف از این پژوهش جمع‌آوری ‌این روایات قرآنی، طبقه‌بندی موضوعی آن و تحلیل و تطابق آن با عصر و روزگار ‌ایشان می‌باشد. مهم‌ترین منبع برای استفاده از ‌این روایات قرآنی، مسند الامام الرضا  تألیف شیخ عزیزالله عطاردی می‌باشد که پس از تطبیق روایات آن با عیون اخبار الرضا و حذف روایات تکراری به جمع‌بندی ارقام و اعداد در فصل سوم می‌پردازد.

   38. شاهحسینی، حمید. سیمای زندگانی حضرت امام رضا علیه السلام . استاد راهنما حميد پور يزدان پناه. مرکز آموزش عالی خواجه نصیر الدین طوسی کرمان، ضمن خدمت فرهنگیان، کارشناسی، 13 علیه السلام  علیه السلام .

   39. شایان­فر، لیلا. نقش امام رضا علیه السلام  در اوضاع سياسي اجتماعي عصر خويش. استاد راهنما عزت الله نصیری، استاد مشاور ستار عودی، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد شهر ري، کارشناسی ارشد، 1390.

   40. شريعتي‌نژاد، حسين. فرقه‌هاي کلامي عصر امام رضا علیه السلام . دانشگاه علوم اسلامي رضوي، رشته فلسفه و کلام اسلامي، کارشناسي ارشد، ۱۳۸۷.

   41. شفيعي ثابت، فاطمه. انتقال امام رضا علیه السلام  از مدينه به مرو و تاثير آن در روند تشيع. استاد راهنما غلامحسين زرگري نژاد. دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات، دانشکده علوم انساني و اجتماعي، كارشناسي ارشد، 1383.

   42. شفيعي، حسين. مباحث توحيد در مناظرات امام رضا علیه السلام  و مقايسه آن با مباحث توحيد در کلام و فلسفه اسلامي. دانشگاه آزاد اسلامي، واحد نجف‌آباد، دانشکده حقوق، الهيات و معارف اسلامي، رشته الهيات و معارف اسلامي، گرايش فلسفه و حکمت اسلامي، کارشناسي ارشد، ۱۳۹۰.

   43. شفيعي، محمد. امام رضا علیه السلام  در شعر عربي. استاد راهنما سيد امير محمود انوار. دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات، دانشکده زبان و ادبيات، دكتري، 1386.

   44. شفیق پور، زهرا. بررسی نقش تفسیری امام رضا علیه السلام  و بازتاب آن بر تفاسیر معاصر. استاد راهنما مهدیه سادات مستقیمی، استاد مشاور محمدکاظم شاکر. دانشکده علوم و فنون قرآن، کارشناسی ارشد، 1390. چکیده: ‌این رساله متکفل چالش و بررسی پیرامون روش علی بن موسی علیه السلام  گردیده تا با تعمق در روایات تفسیری و مستندات قرآنی به جامانده از آن حضرت گامی ‌در راه احیاء تفسیر آن حضرت برداشته شود.

   45. شهیدی، مرتضی. مختصری از شرح حال علی بن موسی الرضا علیه السلام . دانشگاه تهران، دانشکده ادبیات، 1323.

   46. صفرزاده، مهرداد. تصحيح و تحقيق و تعليق بخشي از نسخه خطي لوامع الانوار في شرح عيون الاخبار. استاد راهنما آذرتاش آذرنوش. دانشگاه تهران، دانشكده الهيات و معارف اسلامي، رشته علوم قران و حديث، دكتري تخصصي، 13 علیه السلام 5. چکیده: بخشی از کتاب لوامع الانوار نوشته سید نعمت الله جزایری که تاکنون چاپ نشده، در این پایان‌نامه تحقیق و تصحیح شده است.

   4 علیه السلام . عابدینی، حمیرا. تبيين فلسفي و کلامي امامت در نهج البلاغه و عيون اخبار الرضا ( علیه السلام ). استاد راهنما مرضيه صادقي رشتی، استاد مشاور عسگر دیرباز. دانشگاه قم، گروه فلسفه و کلام اسلامی، کارشناسی ارشد، 138 علیه السلام . چکیده:‌ این رساله دربارة تبیین فلسفی و عقلی امامت در نهج البلاغه و عیون اخبار الرضا  علیه السلام می‌باشد و هدف از ‌این تحقیق شناخت امام معصوم علیه السلام  با تکیه بر روایات مربوط به امامت در نهج البلاغه و عیون اخبار الرضا علیه السلام  می‌باشد و به منظور شناخت صحیح و همه جانبه از امامت به منابع مختلفی چون تفسیر و حدیث و لغت و تاریخ و فلسفه و عرفان مراجعه شده است.

   48. عالمي، خديجه. بررسي اوضاع سياسي و اجتماعي شيعه اماميه اثني عشري از شهادت امام رضا علیه السلام  تا شروع غيبت صغري (۲۰۳-۲۶۰ هـ). دانشگاه الزهرا سلام الله علیها، گروه تاريخ اسلام، کارشناسي ارشد، ۱۳۷۸. چکیده:‌ این رساله بررسی اوضاع سیاسی اجتماعیان مذهب شیعه را از شهادت امام رضا علیه السلام  تا شروع غیبت صغری مورد بررسی قرار داده است.

   49. عامري اختيارآبادي، حسين. اوضاع سياسي و اجتماعي خراسان مقارن ورود حضرت رضا علیه السلام . دانشگاه فردوسی، گروه تاریخ، کارشناسي‌ارشد، 13 علیه السلام  علیه السلام . چکیده: خراسان در سقوط دولت بني‌اميه و روي کارآمدن دولت عباسيان نقشي مهم ايفا نموده ايرانيان پس از گذشت زماني کوتاه از حکومت بني‌عباسي دريافتند که حکمرانان عباسي نيز همچون بني‌اميه به غارت و ظلم وستم نسبت به آنان پرداخته‌اند. لذا در نخستين سال‌هاي قرن سوم هجري به ويژه در درگيري ميان امين و مأمون، بر سر تعدي خلافت به حمايت همه جانبه از مأمون که داراي مادري ايراني بود پرداختند. اين پيروزي مقارن با قيام‌هاي متعدد علويان در شهرهاي مختلف سرزمين‌هاي اسلامي گرديد. مأمون با مشورت فضل‌بن‌سهل (وزير ايراني خود) تصميم به انتخاب يکي از بزرگان علوي به عنوان ولايتعهدي جهت خواباندن قيام‌هاي علويان نمود. اين شخص امام رضا علیه السلام  بود. چگونگي حضور علويان در نقاط مختلف جهان، ايران و خراسان و بررسي شخصيت امام رضا علیه السلام  و تاثيرات حضور ايشان در خراسان پايان بخش اين تحقيق مي‌باشد.

   50. عباسی، سیده سکینه. تبیین شیوه‎های مناظرات امام رضا علیه السلام . استاد راهنما ايرج محبوبي. دانشکده علوم قرآنی، خوی، 1388. چکیده: ‌این تحقیق به تبیین شیوه‌ها‌ی مناظرات امام رضا علیه السلام ، شامل مناظره، مباحثه و توجه به متخاصمین می‌پردازد. ‌این تحقیق پیرامون مناظره، آداب، آفات و شیوه‌ها‌ی مناظره امام رضا علیه السلام  با توجه به شرایط سیاسی و فکری و فرهنگی آن زمان می‌باشد که در سه بخش آورده شده است.

   51. عرب، مرتضي. بررسي اسانيد روايات امام رضا علیه السلام  در تفسير البرهان. دانشگاه فردوسی، گروه علوم قرآن و حديث، کارشناسي‌ارشد، 1389. چکیده: احاديث تفسيري به جز احاديث مربوط به آيات الاحکام- به ندرت مورد بررسي سندي قرار گرفته‌اند و اين امر تا حد زيادي مغفول مانده است و تنها به نقل اينگونه احاديث اعم از صحيح و ضعيف- اکتفا شده است. در اين پژوهش ابتدا روايات حضرت رضا علیه السلام  از تفسير البرهان استخراج گرديده آنگاه با مراجعه به جوامع رجالي متقدم و متاخر به شرح حال مختصر پيرامون احوال رجال سلسله سند روايات پرداخته شده است. اين نوشتار در دو بخش تنظيم گرديده است: بخش اول با عنوان کليات شامل چهار فصل است. فصل اول در حجيّت و عدم حجيّت روايات تفسيري است. فصل دوم تحت عنوان معرفي سيد‌ها‌شم بحراني، تفسير البرهان و روش سيد در البرهان است. فصل سوم به بررسي سير تاريخي حيات امام رضا علیه السلام  و توضيح مختصري پيرامون احاديث ايشان و کتاب‌ها‌ي منسوب به ايشان پرداخته شده و فصل چهارم تعاريف مصطلحات حديثي است. در فصل پنجم اصطلاحات مربوط به مدح و ذم توضيح داده شده است. در بخش دوم که بدنه اصلي تحقيق است به بررسي اسناد روايات تفسيري امام رضا علیه السلام  در تفسير البرهان با مراعات ترتيب آيات اقدام شده است و نوع سند روايات را معين نموده و توضيح مختصري در باب مفهوم روايات ارائه گرديده است. نتيجه و نمودارها پايان بخش اين پژوهش هستند.

   52. علیشاهی، مریم. جایگاه امام رضا علیه السلام  در حدیث شیعه. استاد راهنما مجيد معارف، استاد مشاور محمد مهدی پورگل. دانشگاه آزاد اسلامي، واحد تهران مركزي، کارشناسی ارشد، 1383. چکیده:‌ این رساله در سه بخش مورد پژوهش قرار گرفته که عبارتند از بخش اول: کلیاتی در باب زندگانی امام رضا علیه السلام  در سه فصل: فصل اول: زندگی اجمالی امام رضا علیه السلام ؛ فصل دوم: اوضاع سیاسی عصر امام و مواجهه حضرت با خلفای معاصر و فصل سوم: شهادت امام رضا علیه السلام . بخش دوم: بررسی شرایط علمی‌و فرهنگی عصر امام علیه السلام  که شامل شش فصل است: فصل اول: به معرفی تربیت‌یافتگان مکتب امام  علیه السلام ، فصل دوم: بررسی جریانات کلامی‌عصر امام رضا علیه السلام  و در ادامه برخورد امام علیه السلام  در مواجهه با آنان و در فصل سوم: فرق انحرافی عصر امام رضا علیه السلام  و چگونگی برخورد امام با آنان، فصل چهارم: محورهای مهم فعالیت‌های امام علیه السلام  در تثبیت جریان امامت از جمله نصوص وارد بر امامت امام رضا علیه السلام  و امام جواد  علیه السلام ، فصل پنجم: احتجاجات و مناظرات امام رضا علیه السلام . فصل ششم: بررسی عصر طلایی تمدن اسلامی‌دوره نقل و ترجمه علوم و پیشرفت علوم اسلامی. بخش سوم: بررسی موقعیت حدیث شیعه در عصر امام رضا علیه السلام  که در ذیل آن دو عنوان مطرح می‌گردد. فصل اول: دوران شکل‌گیری فقه و حدیث به معرفی سیری کوتاه در تاریخ حدیث شیعه تا عصر امام رضا علیه السلام  و سخنی در آثار مؤلفات آن حضرت و فصل دوم: روایات امام رضا علیه السلام  در زمینه‌های گوناگون و فقهی- کلامی‌و اخلاقی.

   53. غلامي، حسن. بررسي احاديث فقهي امام رضا علیه السلام . دانشگاه آزاد اسلامي، واحد سبزوار، رشته فقه و مباني حقوق اسلامي، کارشناسي ارشد، 1389.

   54. فرخ‌پور لنگرودي، ايراندخت. ولايتعهدي امام رضا علیه السلام . استاد راهنما‌ ها‌دی عالم زاده، اساتید مشاور محمدباقر بهبودی، احمد احمدی، رضا شعبانی. دانشگاه تربیت مدرس، گروه تاریخ، کارشناسی ارشد، 1366. چکیده:‌ این پژوهش شامل موارد ذیل است: زمینه تاریخی ولایتعهدی امام رضا علیه السلام  سقوط امویان، علل پیروزی عباسیان، قیام­های علویان از بدو خلافت عباسیان تا زمان مأمون و حکومت مأمون، انگیزه­ها و اهداف مأمون از ولیعهدی امام علیه السلام ، مواضع امام علیه السلام  و بررسی علل تغییر سیاست مأمون.

   55. فرهادي، زين‌العابدين. مباني فلسفي کلامي آموزه­هاي توحيدي امام رضا علیه السلام . استاد راهنما علی الله بداشتی، استاد مشاور احمد عابدی. دانشگاه قم، گروه علوم قرآن و حدیث، کارشناسی ارشد، 138 علیه السلام . چکیده: در اين تحقيق پس از بررسي آموزه‌هاي توحيدي امام رضا علیه السلام  و تبيين مباني فلسفي وکلامي آن آموزه‌ها، يافته‌هاي اصلي تحقيق را مي‌توان بدين گونه بيان کرد: وجود خداوند سبحان، وجودي است محض که از ازل موجود بوده است. خالق جهان، يگانه‌اي است که شريک ندارد. واجب تعالي، يگانه‌اي است که دومي ندارد. واجب‌الوجود از امور عدمي مبرا بوده و اساسا سلب اين امور از خداي متعال از نوع سلب نقص از کمال محض است و از اين جهت امور عدمي از صفات سلبي بشمار مي‌آيند. اوصاف کمال نامتناهي، عين ذات خداوند سبحان است و زائد بر ذات نيستند. همانگونه که صفات کمال، امور وجودي وعين ذات خداوند هستند، هر يک از آن صفات نيز عين يکديگرند. هيچ چيز در عالم خارج ايجاد نمي‌شود مگر آنکه قضا وقدر خداي متعال بر آن حکم کند. انسان به لحاظ برخورداري از اراده و اختيار، فاعل قريب افعال خود است و مبادي عالي فعل که در نهايت به خداوند سبحان مي‌رسد، در حقيقت فاعلهاي متوسط و بعيد فعل انسان هستند.

  56. فلسفین، زهرا. بررسی تحلیلی روایات تفسیری امام رضا علیه السلام . استاد راهنما محسن قاسم پور، استاد مشاور حمیدرضا فهیمی‌تبار، دانشکده علوم انسانی، کارشناسی ارشد، 1389. چکیده: از همان ابتدای نزول قرآن، بحث تفسیر قرآن میان مسلمانان مطرح بوده است. یکی از منابع فهم قرآن، روایات تفسیری معصومینedfr است. در‌ این پژوهش به جهت تمرکز بر موضوع، روایات تفسیری امام رضا  علیه السلام بررسی شده است. ره‌آورد ‌این نوشتار به ‌این امر منتهی می‌شود که امام رضا  علیه السلام در تفسیر قرآن بر مبانی مشخصی چون وحیانی بودن الفاظ قرآن، قابل فهم بودن قرآن، جامعیت و جاودانگی قرآن و ... تأکید داشته‌اند‌ و آموزه‌ها‌ی روایی حضرت بیانگر روشمند بودن تفسیر قرآن است.

   5 علیه السلام . قانع‌پور تاجر، مريم. ابعاد عرفاني خطبه توحيدیه امام رضا علیه السلام . دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات، تهران، ک‍ارش‍ن‍اس‍ی‌ ارش‍د، ۱۳۸۳.

   58. کارخانه، علي. سيرة سياسي امام رضا علیه السلام  با تأکيد بر مسألة ولايتعهدي. دانشگاه مفيد، گروه علوم سياسي، ‌اند‌يشه سياسي، کارشناسي ارشد، 1390. چکیده: درک و فهم صحيح از سيره سياسي امام رضا علیه السلام  مستلزم توجه به دو مسألة اساسي است: يکي آشنايي اجمالي با شرايط اجتماعي ـ سياسي عصر امام رضا علیه السلام  و ديگري نقش و جايگاه امامت در ‌اند‌يشة سياسي حضرت؛ زيرا امامت در‌ اند‌يشة سياسي حضرت نقشي کليدي و محوري دارد تا جايي که حتي راهبرد و جهت گيرهاي سياسي ايشان بر اساس شاخص امامت هماهنگ و بالانس مي­گردد. پاسداري از اصول امامت، تبين جايگاه امامت، بسط فرهنگ امامت، مبارزه با مدعيان امامت در ‌اند‌يشه سياسي حضرت نقشي حياتي و موثر دارد؛ زيرا سياست و امامت در دستگاه فکري امام رضا علیه السلام  به ‌اند‌ازه‌ای با هم قرابت دارند که حکومت شعبه‌ای از امامت قلمداد مي‌گردد.

   59. کاظمی‌نعمتی، فاطمه. بررسی مبانی قرآنی حدیث امامت امام رضا علیه السلام . استاد راهنما زهره اخوان مقدم، استاد مشاور علی محمدی. دانشکده علوم و فنون قرآن کریم، گروه تفسیر قرآن، کارشناسی ارشد، 1390. چکیده:‌ این رساله به اثبات وجود مبانی قرآنی برای مفهوم امامت می‌پردازد و بیان می‌دارد که اهل سنت در تفسیر آیاتی در فضایل علی علیه السلام  آن‌ها‌ را دلیل مکفی برای اثبات امامت ‌ایشان نمی‌دانند و درمورد ‌آیاتی دیگر، به تحریف‌شان نزول و تفسیر به رأی و اغماض روی آورده و گاهی سکوت می‌کنند. امام رضا علیه السلام  در ‌این حدیث به آیات بسیاری استناد نموده‌اند‌ که در‌ این میان دسته‌ای‌ از ‌آیات صریحاً و دسته‌ای‌ دیگر تلویحاً مورد استناد امام رضا علیه السلام  قرار گرفته‌اند‌ که در ‌این رساله فقط به بررسی تطبیقی آیات صریح پرداخته است که شامل 31‌ آیه و در قالب 6 دسته کلی می‌باشد.

   60. کاظمي، محمدابراهيم. شعر رضوي در کلام شاعران پس از انقلاب اسلامي (با تاکيد بر شاعران برجسته اين دوره). دانشگاه قم، گروه ادبیات فارسی، کارشناسی ارشد، 1392. چکیده: در اين پژوهش سعي بر اين است که آن دسته از اشعار رضوي که توسط شاعران آئيني و برجستة پس از انقلاب اسلامي سروده شده است از جهات مختلف از جمله از نظر زباني (در قالب عناوين و القاب) و از نظر مفهومي (در قالب بررسي ويژگي‌هاي شخصيتي امام رضا علیه السلام ) و از نظر بلاغي (در قالب صور خيال) و ساير موارد ديگر مورد بررسي قرار گيرد.

   61. کیاسری، ام کلثوم. تاریخ تفسیر از امام رضا تا امام حسن عسکری 8. استاد راهنما مرتضی خرمی، دانشکده علوم قرآنی، آمل، کارشناسی، 1384.

   62. کياني، علي­مراد. بررسي سيره سياسي امام رضا علیه السلام ، از منظر فقه سياسي شيعه. دانشگاه آزاد اسلامي واحد تاکستان، دانشکده حقوق و علوم سياسي، گروه علوم سياسي، کارشناسي ارشد، 1391.

   63. گ‍ن‍ج‍ع‍ل‍ی، زه‍را. ج‍ل‍وه­ه‍ای‌ اخ‍لاق‌ رض‍وی‌ در آی‍ی‍ن‍ة‌ م‍س‍ن‍د الام‍ام‌ ال‍رض‍ا علیه السلام . استاد راهنما س‍ی‍د ح‍س‍ی‍ن‌ م‍ج‍ت‍ب‍وی، استاد مشاور م‍ح‍م‍ود م‍ه‍دوی. دانشگاه پیام نور مشهد، گروه ت‍اری‍خ‌ ت‍ش‍ی‍ع، ‌ک‍ارش‍ن‍اس‍ی‌ ارش‍د، 1392.

   64. محبي پور، صغری. نقش امام رضا علیه السلام  در حديث شيعه. استاد راهنما مجید معارف، استاد مشاور ولی الله نقی پورفر. دانشگاه اصول الدين تهران، كارشناسي ارشد،1383. چکیده: پژوهش حاضر اشاره كوتاهي به زندگي نامه امام علیه السلام  دارد و سپس به سيره اخلاقي ـ علمي امام علیه السلام  پرداخته است و نظر برخي بزرگان اهل سنت را در اين زمينه ذكر نموده است. پس از آن به مبارزه امام علیه السلام  با واقفيه به عنوان منكران امامت پرداخته است. علاوه بر آن، به زندگي سياسي فرهنگي و محافل علمي امام علیه السلام  و ديدگاههاي علم الحديثي ايشان در زمينه‌ها‌ي مختلف علم الحديث، مانند تدوين، تصحيح، تأييد و رد مجموعه‌ها‌ي حديثي و .... مي پردازد. سپس به گونه‌ها‌ي مختلف احاديث امام علیه السلام  مانند مناظرات، مكاتبات و مسايل مي پردازد؛ و در انتها نمونه‌ها‌يي از احاديث امام علیه السلام  ذكر گرديده است و گزارشي از انواع و تعداد احاديث صادره از امام علیه السلام  در كتب مختلف ارائه گرديده است.

   65. محمدي، عمران. تحولات سياسي و نظامي دورة خلافت مأمون (با تکيه بر ولايتعهدي علي بن موسي الرضا علیه السلام  و ايرانيان). استاد راهنما اللهیار خلعتبری، استاد مشاور علی اصغر مصدق. دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم و ادبیات علوم انسانی، کارشناسی ارشد، 1384.

   66. محمدي، محمدمهدي. امام رضا علیه السلام  و فلسفه اسلامي. استاد راهنما احمد بهشتی، استاد مشاور احمد عابدی. دانشگاه قم، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه فلسفه، کارشناسي ارشد، 13 علیه السلام 8. چکیده: حضرت رضا علیه السلام  به دليل شرايط خاص سياسي و فرهنگي زمان خود و نيز به دليل شروع نهضت ترجمه در آن دوران و ورود فلسفه يونان به جهان اسلام، بيشترين مباحث را در زمينه فلسفه الهي مطرح کرده‌اند. به همين خاطر از جمله گامهاي موثر در آشنايي هر چه بيشتر با فلسفه الهي و مسائل اساسي‌اش باید بدانيم ديدگاه آن حضرت در اين زمينه چيست؟ و چه نظراتي را در رابطه با مسائل خاص فلسفه الهي ابراز کرده‌اند؟ تا با بهره‌گيري از سخنان گهربار و حکيمانه ايشان که سرچشمه اصلي معارف الهي‌اند، بتوانيم تصويري هر چه صحيح­تر و جامع‌تر از فلسفه الهي داشته باشيم. بر اين اساس، لازم است ابتدا منابع معتبر روائي را که سخنان آن حضرت در آنها ثبت شده است، شناسايي کرده و پس از استخراج سخنان و نظرات بلند ايشان در زمينه مهمترين و اساسي‌ترين مسائل مربوط به فلسفه الهي به تجزيه و تحليل و تبيين آنها بپردازيم.

   6 علیه السلام . مرتضوي، سیدمحمد. نهضت کلامي در عصر امام رضا علیه السلام . استاد راهنما محمدهادی معرفت، استاد مشاور حسین توفیقی. دانشگاه تربیت مدرس قم، گروه الهیات، کارشناسی ارشد، 13 علیه السلام 1. چکیده: علل پيدايش مکتب‌ها‌ي کلامي (تعصب عربي، اختلاف در رهبري، همزيستي مسلمانان با پيروان اديان ديگر، ترجمه کتب فلسفي، مطرح کردن مباحث اعتقادي، قصه‌گويي، گرايش‌ها‌ي حزبي، جلوگيري از تدوين و نشر حديث پيامبر، برخورد فرهنگي مسلمانان و پيروان اديان ديگر و...)؛ راههاي نفوذ‌اند‌يشه‌ها‌ي بيگانه مراکز فرهنگي، عقايد يهودي که درجهان اسلام نفوذ کرد؛ علل پيدايش فرقه‌ها‌ي کلامي (رياست‌طلبي، انگيزه‌ها‌ي مادي، تحريف احاديث)، فرقه‌ها‌ي کلامي موجود در عصر امام رضا علیه السلام  (واقفه، معتزله)، محور مناظرات معتزله با امام رضا علیه السلام ، مناظره با اهل حديث، مناظرات بصره از مباحثي هستند که در اين رساله بررسي شده‌اند‌.

   68. مفيدنژاد، نسرين. جايگاه امام رضا علیه السلام  در احاديث شيعه. استاد راهنما مجيد معارف، استاد مشاور خلیل الله امینی. دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران شمال، دانشکده الهيات و معارف اسلامي، کارشناسي ارشد،1383. چکیده: پایان نامه حاضر، کوششی است در حد توان، تا به زوایای گوناگون زندگی امام رضا علیه السلام  بپردازد و در پرتو آن تصویری شفاف از جایگاه آن امام همام در حدیث شیعه ارائه دهد.

    69. مکاريان، زهره. نقش زيارت امام رضا علیه السلام  در فرهنگ و انسجام اجتماعي مردم مشهد. دانشگاه آزاد اسلامي، واحد قوچان، کارشناسی ارشد، 1391.

    علیه السلام 0. مکريزاده، فهيمه. جامعه‌شناسي پديداري زيارت (پديدارشناسي تجربي زيارت امام رضا علیه السلام ). دانشگاه فردوسی، گروه علوم اجتماعي، کارشناسي‌ارشد، 1389. چکیده: موضوع رساله حاضر جامعه‌شناسي پديداري زيارت است که در آن زيارت در قالب واقعيت دينی و داراي دو بعد عيني و ذهني درنظر گرفته شده است. در بعد عيني زيارت، مفاهيمي چون نهادمندي و توجيه‌مندي آن طرح شده و در بعد ذهني، به دروني‌سازي و تجزيه زائران از زيارت پرداخته شده است. نکته و مفهوم کليدي که در پديدارشناسي طرح شده، مفهوم بين‌الاذهان است که توسط شوتس، در جامعه‌شناسي پديداري با تعبير معناي عيني دنبال شده است. بر اين اساس و از طريق مراحل روش پديدارشناسي تجربي، سعي شد تا معناي عيني يا همان ويژگي‌هاي تعميمي زيارت حاصل شود. بر اين اساس براي زيارت، چهار مقوله اصلي شامل مقوله عاطفي، خواستن، آداب‌مندي، و توجيه‌مندي زيارت نزد زائر، شناسايي شد.

    علیه السلام 1. مکوندی، سعید. رضویات (مدح و رثای امام رضا علیه السلام  در اشعار شعرا). استاد راهنما جواد سعدون زاده. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آبادان، 1383.

    علیه السلام 2. ملک خطابي، شکوفه. بررسي سيماي امام رضا علیه السلام  در شعر شاعران برجسته سبک هندي. دانشگاه آزاد اسلامي، واحد کرمانشاه، کارشناسی ارشد، 1389. چکیده: در اين رساله با بررسي سيماي امام رضا علیه السلام  در شعر شعراي برجسته سبک هندي سعي شده به علل بروز و حضور امام در شعر اين دوره و ميزان شناخت و نقش پذيري شعرا از اين موضوع و نيز تعيين عمق آن در‌اند‌يشه ايشان در خلق آثار ماندگار پرداخته شود. اين تحقيق در شش فصل شکل گرفته است. تاريخچه مدح و نحوه ابراز عقايد ديني اهل ادب نسبت به پيامبر، اظهار اعتقاد به تشيع و ذکر چند اثر، بررسي سبک هندي و علل پيدايش و ويژگيهاي آن، و در نهایت از انعکاس سيماي واقعي امام در حوزه بررسي محتوايي اين اشعار سخن رفته است.

    علیه السلام 3. م‍وح‍دی‌ راد، س‍ل‍ی‍م‍ان. ‌ت‍ب‍ی‍ی‍ن‌ و ت‍ح‍ل‍ی‍ل‌ اب‍ع‍اد ت‍رب‍ی‍ت‍ی‌ روش‌ ام‍ام‌ رض‍ا علیه السلام ‌ در م‍ن‍اظرات‌ ف‍ل‍س‍ف‍ی‌ و ک‍لام‍ی.‌ استاد راهنما س‍ع‍ی‍د ب‍ه‍ش‍ت‍ی‌، استاد مشاور م‍ح‍س‍ن‌‌ایم‍ان‍ی‌ ن‍ائ‍ی‍ن‍ی‌. دانشگاه علامه طباطبایی، رش‍ت‍ه‌ ت‍اری‍خ‌ و ف‍ل‍س‍ف‍ة‌ آم‍وزش‌ وپ‍رورش‌، گ‍رای‍ش‌ ت‍ع‍ل‍ی‍م‌ وت‍رب‍ی‍ت‌ اس‍لام‍ی،ک‍ارش‍ن‍اس‍ی‌ ارش‍د. چکیده: م‍ن‍اظرات‌ ف‍ل‍س‍ف‍ی‌ و ک‍لامی‌ام‍ام‌ رض‍ا علیه السلام  ب‍ر پ‍ن‍ج‌ م‍ب‍ان‍ی‌ ت‍رب‍ی‍ت‍ی‌ اس‍ت‍وار اس‍ت‌.‌این‌ م‍ب‍ان‍ی‌ ت‍رب‍ی‍ت‍ی عبارتند از: ان‍س‍ان‌ ب‍ه‌ طور ب‍ال‍ق‍وه‌ ت‍وان‍ای‍ی‌ م‍ن‍اظره‌ دارد، م‍ن‍ش‍اء م‍ن‍اظره‌ وی‍ژگ‍ی‌ ح‍ق‍ی‍ق‍ت‌ ج‍وی‍ی‌ ان‍س‍ان‌ اس‍ت‌، م‍ی‍ل‌ ب‍ه‌ ت‍ع‍ال‍ی‌‌اند‌ی‍ش‍ه‌ وت‍ق‍وی‍ت‌ ت‍ف‍ک‍ر در ان‍س‍ان‌ ، ب‍رخ‍ورداری‌ از ق‍وه‌ ب‍ی‍ان‌ ، م‍ی‍ل‌ ب‍ه‌ ک‍س‍ب‌ م‍ع‍رف‍ت‌ ع‍ق‍ل‍ی‌ و اس‍ت‍دلال‍ی‌. اص‍ول‌ ت‍رب‍ی‍ت‍ی‌ ح‍اک‍م‌ ب‍ر م‍ن‍اظرات‌ ف‍ل‍س‍ف‍ی‌ و ک‍لامی‌ام‍ام‌ رض‍ا علیه السلام  ع‍ب‍ارت‍ن‍د از: ع‍ق‍ل‌ ورزی‌، اس‍ت‍دلال‌ م‍ن‍طق‍ی‌، آزاد‌اند‌ی‍ش‍ی‌، ت‍خ‍ص‍ص‌ ع‍ل‍م‍ی‌، آگ‍اه‍ی‌ از ع‍ل‍وم‌ روز، ت‍س‍ل‍ط ب‍ر زب‍ان‌ و گ‍وی‍ش‌ م‍خ‍اطب‌، اس‍ت‍ن‍اد ب‍ه‌ م‍ن‍اب‍ع‌ م‍ع‍ت‍ب‍ر، رع‍ای‍ت‌ ح‍دود ع‍ق‍لان‍ی‌ م‍وض‍وع‌ م‍ن‍اظره‌، ان‍ص‍اف‌، اح‍ت‍رام‌ م‍ت‍ق‍اب‍ل‌، ت‍ام‍ی‍ن‌ ف‍ض‍ای‌ م‍ن‍اس‍ب‌ ج‍ه‍ت‌ رش‍د و ب‍ال‍ن‍دگ‍ی‌ ت‍ف‍ک‍ر ح‍ض‍ار. روش‌‌ها‌ی‌ ت‍رب‍ی‍ت‍ی‌ ک‍ه‌ از م‍ن‍اظرات‌ ب‍دس‍ت‌ آم‍ده‌ ع‍ب‍ارت‍ن‍د از: اس‍ت‍دلال‌ م‍ن‍طق‍ی‌ ج‍دل‍ی‌، طرح‌ س‍وال‌ ب‍ه‌ ق‍ص‍د ت‍اک‍ی‍د، ت‍ک‍ی‍ه‌ ب‍ر م‍ق‍ب‍ولات‌ طرف‌ م‍ق‍اب‍ل‌، اق‍رار گ‍رف‍ت‍ن‌ از م‍خ‍اطب‌ ، ت‍ب‍ی‍ی‍ن‌ پ‍ی‍ام‌ م‍خ‍اطب‌، ن‍ظم‌ م‍ن‍طق‍ی‌ گ‍ف‍ت‍ار، رد اس‍ت‍دلال‌ ب‍اطل‌ ب‍ه‌ اس‍ت‍دلال‌ م‍ن‍طق‍ی‌، روش‌ ت‍ف‍س‍ی‍ر، ت‍ک‍ل‍م‌ ب‍ه‌ زب‍ان‌ م‍خ‍اطب‌، ح‍ف‍ظ آزادی‌ م‍خ‍اطب‌، ت‍وج‍ه‌ ک‍ردن‌، ص‍راح‍ت‌ در ب‍ی‍ان‌، م‍س‍ت‍ن‍د گ‍وی‍ی‌، ت‍ن‍وع‌ در ک‍لام‌، ت‍رغ‍ی‍ب‌ م‍خ‍اطب‌، طرح‌ س‍وال‌ م‍ت‍ق‍اب‍ل‌، اس‍ت‍دلال‌ در ح‍د ف‍ه‍م‌ م‍خ‍اطب‌، رف‍ق‌ و م‍دارا، ت‍ذک‍ر ب‍ه‌ رع‍ای‍ت‌ ان‍ص‍اف‌، گ‍واه‍ی‌ گ‍رف‍ت‍ن‌ از ح‍ض‍ار، ام‍ک‍ان‌ ان‍ت‍ق‍ال‌ از اس‍ت‍دلال‍ی‌ ب‍ه‌ اس‍ت‍دلال‌ دی‍گ‍ر، روش‌ اق‍ن‍اع‍ی‌ در ب‍راب‍ر روش‌ ام‍ری‌.

    علیه السلام 4. موسوي، محمدحسين. امام‌شناسي از ديدگاه احاديث رضوي. دانشگاه علوم اسلامي رضوي، رشته علوم قرآن و حديث، کارشناسي ارشد، ۱۳۸۸.

    علیه السلام 5. میرمحمدحسینی، محمدرضا. ک‍ل‍م‍ات‌ ف‍ل‍س‍ف‍ی‌ ام‍ام‌ ع‍ل‍ی‌ب‍ن‌ م‍وس‍ی‌ ال‍رض‍ا علیه السلام . اس‍ت‍اد راه‍ن‍م‍ا اح‍م‍د ب‍ه‍ش‍ت‍ی، ‌اس‍ت‍اد م‍ش‍اور ع‍ل‍ی‌ م‍ه‍دی‍زاده‌. دانشگاه آزاد اس‍لام‍ی‌، واح‍د ت‍ه‍ران‌ م‍رک‍زی، ک‍ارش‍ن‍اس‍ی‌ ارش‍د، 13 علیه السلام  علیه السلام . چکیده: ه‍دف‌ پ‍ژوه‍ش‌: اس‍ت‍خ‍راج‌ ب‍خ‍ش‍ی‌ از ح‍ق‍ای‍ق‌ و م‍ع‍ارف‌ ع‍م‍ی‍ق‌ از ک‍لام‌ اه‍ل‌ ب‍ی‍ت‌edfr- ت‍طب‍ی‍ق‌ م‍ب‍اح‍ث‌ ف‍ل‍س‍ف‍ی‌ و ع‍ق‍لائ‍ی‌ ب‍ا م‍ع‍ارف‌ ن‍اب‌ اس‍لامی ‌وک‍ش‍ف‌ ات‍ح‍اد ب‍ی‍ن ‌‌این‌ دوم‍ق‍ول‍ه‌، م‍ق‍ای‍س‍ه‌ ب‍ی‍ن‌ ع‍ق‍ل‌ م‍ح‍دود ب‍ش‍ری‌ و ع‍ق‍ول‌ ک‍ام‍ل‌ اول‍ی‍اء ال‍ه‍ی‌ و درک‌ م‍ح‍دودی‍ت‌ ف‍ک‍ر ب‍ش‍ر در م‍ق‍اب‍ل‌ وح‍ی‌. روش‌ پ‍ژوه‍ش‌: روش‌ ت‍ح‍ق‍ی‍ق‌ ب‍ه‌ ص‍ورت‌ ف‍ی‍ش‌‌ب‍رداری‌ از ک‍ت‍ب‌ ح‍دی‍ث‌ وک‍لامی ‌و س‍خ‍ن‍ان‌ اه‍ل‌ ب‍ی‍ت‌ ب‍وده‌ اس‍ت‌ س‍پ‍س‌ م‍طال‍ب‌ ب‍ا ت‍وج‍ه‌ ب‍ه‌ م‍وض‍وع‍ات‌ م‍ه‍م‌ م‍طرح‌ در ک‍ت‍ب‌ ف‍ل‍س‍ف‍ی‌، دس‍ت‍ه‌ب‍ن‍دی ف‍ص‍ل‌ب‍ن‍دی‌ گ‍ردی‍ده‌ اس‍ت‌. طرح‌ پ‍ژوه‍ش‌: ‌این‌ ت‍ح‍ق‍ی‍ق‌ در ج‍ه‍ت‌ ش‍ن‍اخ‍ت‌ ن‍س‍ب‍ی‌ و آش‍ن‍ای‍ی‌ ب‍ا ش‍خ‍ص‍ی‍ت‌ والای‌ اه‍ل‌ ب‍ی‍ت‌edfr از طری‍ق‌ س‍ی‍ر و ت‍ف‍ح‍ص‌ در اح‍ادی‍ث‌ گ‍ه‍رب‍ار ‌ایش‍ان‌ و در راس‍ت‍ای‌ پ‍ی‍ش‍ب‍رد ح‍ق‍ای‍ق‌ و م‍ع‍ارف‌ ف‍ل‍س‍ف‍ه‌ اس‍لامی‌ و ت‍ک‍ام‍ل‌ ب‍خ‍ش‍ی‍دن‌ ب‍ه‌ م‍ج‍م‍وع‍ه‌ دان‍ش‌ ف‍ل‍س‍ف‍ی‌ ان‍س‍ان‌ ب‍ا اس‍ت‍ف‍اده‌ از ک‍لام‌ ائ‍م‍ه‌ م‍ع‍ص‍وم‍ی‍نedfr طرح‌ گ‍ردی‍ده‌ اس‍ت‌. ن‍ت‍ی‍ج‍ه‌ ک‍ل‍ی‌: ش‍ن‍اخ‍ت‌ ک‍ام‍ل‌ از ش‍خ‍ص‍ی‍ت‌ اه‍ل‌ ب‍ی‍تedfr و درک‌ ک‍ام‍ل‌ ع‍م‍ق‌ ک‍لام‌‌ ایش‍ان‌ ام‍ری‌ غ‍ی‍ر م‍م‍ک‍ن‌ اس‍ت‌ ام‍ا در م‍طال‍ب‌ ف‍ل‍س‍ف‍ی‌ و ع‍ق‍لائ‍ی‌ م‍ی‌ت‍وان‌ از ک‍لام ‌‌ایش‍ان‌ ن‍ه‍ای‍ت‌ اس‍ت‍ف‍اده‌ ن‍م‍ود و ف‍ص‍ل‌ ال‍خ‍طاب‌ ح‍ق‍ای‍ق‌ و م‍ع‍ارف‌ ن‍اب‌ ع‍م‍ی‍ق‌ اس‍لامی‌ در واق‍ع‌ س‍خ‍ن‌ اه‍ل‌ ب‍ی‍ت‌ اس‍ت‌ و در ‌این‌ طری‍ق‌ ه‍م‍ه‌ اق‍دام‍ات‍ی‌ ک‍ه‌ ت‍اک‍ن‍ون‌ ص‍ورت‌ گ‍رف‍ت‍ه‌ ق‍طره‌ای‌ از دری‍اس‍ت‌.

   علیه السلام 6. نامجو، محسن. روش تفسيري امام رضا علیه السلام . دانشگاه فردوسی، دانشکده الهيات و معارف اسلامي (شهيد مطهري)، گروه مدرسي معارف اسلامي، رشته مباني نظري اسلام، کارشناسي‌ارشد، 1390. چکیده: امام رضا علیه السلام  در مناظرات و مراجعات مردم، از روش‌هاي خاصي براي تبيين آيات قرآن کريم استفاده نموده‌اند. در پژوهش حاضر و با بررسي روايات تفسيري امام رضا علیه السلام  در مي‌يابيم ايشان از روش‌هاي تفسيري قرآن به قرآن، قرآن به سنت، قرآن به عقل، قرآن به لغت و نيز گونه‌هاي تفسيري تاريخي، بيان شأن نزول و ذکر مصاديق آيات، در بيان مفاهيم آيات الهي بهره جسته‌اند که شناخت آنها مي‌تواند مدل صحيح تفسير قرآن را به ما ارائه نمايد.

    علیه السلام  علیه السلام . یوسفی، مرتضی. بررسی سیره حیات سیاسی امام رضا  علیه السلام 201- 203 هـ. ق.. استاد راهنما احمد اشرفي. دانشکده علوم قرآنی، شاهرود، 1385.

 



*. کارشناس علم اطلاعات و دانش­شناسی.

**. کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش­شناسی.

 

 

 

خبرنامه

نــــام:

ایمیل: