اللهم و صلّ علی الطاهرة البتول، الزهراء ابنة الرسول، امّ الائمة الهادین ... و مستودعاً لحکمة؛ (بحارالانوار ، ص 181) اللهم صلّ علی فاطمة بنت نبیّک و زوجه ولیّک و امّ السبطین الحسن و الحسین ...؛(بحارالانوار، ج 99 ، ص 45) اللهم صل علی فاطمه و ابیها و بعلها و بنیها و سرّ المستودع فیها بعدد ما احاط به علمک
معرفی کتاب مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
شماره سفینه - سفینه 12
شنبه ، 28 مرداد 1391 ، 14:30

 الرؤية القرآنيّة للقضيّة المهدويّة، تأليف عرفان محمود، قم: نشر الفقاهة، چاپ اوّل 1425 ه ق، 668 صفحه.

نگاهی قرآنی به مسـأله ی مهدویت

فهیمه فهیمی نژاد

اين كتاب، نخستين كتاب از يك سلسله ى پنج جلدى پيرامون مهدويّت است. موضوعاتى كه براى اين سلسله در نظر گرفته شده، چنين است:

1. ديدگاه قرآن پيرامون مهدويّت (كه همين كتاب، در بر دارد).

2. مهدويّت از ديدگاه اهل سنّت.

3. ولايت حضرت مهدى7.

4. مسألهى غيبت امام عصر7.

5. چگونگى ديدن حضرت بقيّةالله7به هنگام ولادت، بعد از آن و در عصر غيبت بر اساس ترتيب زمانى.

چهار كتاب ديگر، در مراحل مختلف تدوين و نشر قرار دارند.

كتاب «الرؤية القرآنيّة» در دو باب تدوين شده است: باب اوّل: آياتى كه به طور مستقيم به وجود حضرت مهدى7دلالت دارند. باب دوم: آياتى كه غيرمستقيم (با تأويل يا تطبيق) به اين موضوع دلالت مىكنند.

نگارنده پس از مقدّمه، به معرّفى كتاب پرداخته است. موارد مطرح شده در مقدّمه ى كتاب عبارت است از :

تأكيد نصوص شرعى بر مسأله ى مهدويّت، ضرورت شناخت عقايد اسلامى پيرامون مهدى موعود، ويژگى هاى عقايد اماميّه پيرامون امام زمان، استناد توسّط عقل و نقل، قيام مصلح براى ايجاد اصلاحات اصيل، توضيح هويّت مصلح جهانى، مهدويّت و منطق توحيدى، انتظار به عنوان يكى از واجبات مسلمانان در عصر غيبت، لزوم اصلاح فردى و اجتماعى براى شخص منتظر، مهدى واسطهى فيض بين خداوند و مردم، محور گفت‌وگو و ملاك تشخيص اقوال، اشاره به پنج جلد دائرةالمعارف و موضوعات آن، توضيح روش كار واستفاده از نصوص دينى.

پس از آن، باب اوّل با موضوع «مسأله ى مهدويّت در تنزيل آيات قرآنى» آمده كه حدود دويست صفحه در بر دارد.

اين باب، خود شامل دو فصل است:

فصل اوّل، آياتى است كه به وجود امام و غيبت ايشان اشاره مىكند كه آيات و نتايج برگرفته از آيات ذكرشده عبارت‌اند از:

1. آيهى 71 و 72 سورهى اسراء: دعوت عمومى مردم به پيروى از امام زمان خودشان. (ص 39ـ )49

2. آيهى 7 سورهى رعد: سنّت الاهى ثابت يعنى ارسال هدايت كننده براى هر قوم. (ص 49ـ )53

3. آيهى 89 سورهى انعام: موكّلان دين خدا، معرفى آنان و عصمت و طهارت موكّلان. (ص 53 ـ )64

4. آيهى 124 سورهى بقره: امام هدايتكننده علاوه بر عصمت، از نسل ابراهيم است و مقام امامت غير از مقام است. اين آيه همچنين به معنى امام، مسؤوليّت امام، صفات امام و عصمت امام اشاره دارد. (ص 64ـ )81

5 . آيهى 28 سورهى زخرف: استمرار وجود هدايتگرى در ذريّهى حضرت ابراهيم تا روز قيامت. (ص 81 تا )85

نويسنده در خاتمهى اين فصل، نتيجه مىگيرد كه مطابق مفاد آيات مذكور، امام هدايتگر، به دستور خداوند، كسى جز حضرت مهدى نيست و اين همان اصل اعتقاد به مذهب اهل بيت و شيعيان است.

فصل دوم: آياتى است كه به اقدامات و اصلاحات حضرت مهدى7بعد از ظهور اشاره مىكند:

1. آيات 32 و 33 سورهى توبه، آيات 8 و 9 سورهى صف و آيهى 28 سورهى فتح: اتمام نور الاهى با ظهور اسلام به دست مؤمنان، غلبهى اسلام بر تمام اديان، عدم تحقّق اين وعده تا حال حاضر، بشارت به اقامهى دولت اسلامى جهانى، برپايى اين دولت به وسيلهى جهاد، رهبرى كه بايد خداوند اسلام را به دست او آشكار كند. (ص 90 تا )100

2. آيهى 105 سورهى انبيا، آيهى 55 سورهى نور و آيهى 41 سورهى حج: جانشينى مؤمنان شايسته روى زمين و صفات وارثان زمين، منظور از جانشينى آنان در زمين (قدرتيافتن اسلام، برقرارى امنيّت و از بين رفتن شرك)، از بين رفتن اختلافات در دين، برقرارى جامعه‌اى خالى از كفر و نفاق كه تمام اين ويژگىها در حكومت حضرت مهدى مصداق مىيابد. (ص 100 تا )122

3. آيهى 56 سورهى ذاريات: هدف خلقت انسان، عبادت خداوند است كه تاكنون محقّق نشده و بايد به محقّق شود. (ص 122 تا )150

4. آيات 51 تا 54 سورهى مائده: پايان ارتداد از دين حق. (ص 150 تا )220

باب دوم كتاب، آيات تأويلى و تطبيقى با موضوع مهدويّت را در بر دارد، كه نزديك به چهارصد صفحه به آن اختصاص يافته است.

اين باب شامل دوازده فصل است:

فصل اوّل: مقامات حضرت مهدى و ويژگىهاى او (ص 231 تا )261

فصل دوم: ولادت و غيبت امام7 (ص 266 تا )287

فصل سوم: علل وقوع غيبت (ص 287 تا )316

فصل چهارم: نتايج ايمان به حضرت مهدى در دورهى غيبت (ص 316 تا )352

فصل پنجم: نتايج كشمكشها و درگيرىها پيرامون حضرت مهدى در دورهى غيبت (ص 352 تا )363

فصل ششم: روز پيروزى و جداشدن حق از باطل (ص 363 تا )392

فصل هفتم: وظايف مؤمنان در عصر غيبت (ص 392 تا )424

فصل هشتم: از بين رفتن ارتداد، تباهى و فساد توسّط حضرت مهدى (ص 424 تا )474

فصل نهم: حتميّت وقوع پيروزى حضرت مهدى (ص 474 تا )532

فصل دهم: نشانههاى عمومى ظهور حضرت مهدى (ص 532 تا )560

فصل يازدهم: علائم يارى خداوند به حضرت مهدى (ص 560 تا )601

فصل دوازدهم: ويژگىهاى حكومت مهدى موعود (ص 601 تا )629

در پايان اين فصل، دلالتهاى قرآنى را در شأن موضوع مهدويّت به صورت خلاصه آورده است. از آنجا كه امامت يكى از اصول اساسى عقايد اسلام است و ضرورت وجود امام و لزوم هدايت به واسطهى او از نظر عقلى و نقلى به اثبات رسيده، نگارنده علّت بقاى شيعه را در طول تاريخ، تحت تأثير دو عامل اساسى يعنى قيام امام حسين7و اميد به ظهور مصلح جهانى دانسته و به همين سبب به نگارش اين كتاب پيرامون موضوع مهدويّت اقدام كرده است. خط اصلى كتاب، استفاده از آيات قرآنى با تفسير اجتهادى (با تكيه بر تفسيرالميزان) و نيز بهرهگيرى از روايات براى ترسيم سيماى قرآنى حضرت مهدى7(با تكيه بر كتاب معجم احاديث الامام المهدى7) است. امّا امتياز ويژهى آن، تقسيم موضوعى آيات مهدويّت است، با توجّه به اين نكته كه در ديگر كتابها، غالبآ آيات به ترتيب مصحف آمده است.

ويژگى تحليلى كتاب، اين فرصت را براى تمام پژوهشگران مباحث مهدويّت فراهم مي‌آورد تا در قالب پژوهشى، روشمند، چشم‌اندازى از مباحث مهدويّت را در قالب يك كتاب ببينند. نكته‌اى كه براى بهرهگيرى بهتر از اينگونه كتابها بايد گفت، ضرورت تهيّهى نمايههاى موضوعى در پايان كتاب است، كه متأسّفانه اين كتاب فاقد آن است. اميد آنكه اين نكته در چاپهاى بعدى اين كتاب، و نيز در ديگر كتابهاى اين سلسله ـ كه هنوز منتشر نشدهـ مدّنظر قرار گيرد تا زمينهى گسترش معارف مهدوى و معرفت حضرت مهدى7ـ بر اساس آيات كتاب مبين، تحليلهاى عقلى و روايات ائمهى معصومين:ـ فراهم آيد. نيز ترجمهى كتاب به زبانهاى ديگر (از جمله فارسى)، تلخيص كتاب در قالب جزوههاى كمحجم و خوشخوان براى بهرهگيرى بيشتر نسل جوان از اينگونه مباحث، پيشنهاد مىشود، از آن‌رو كه رسول خدا6معرفت امام زمان7را سبب رهايى از مرگ جاهلى دانسته است.

توفيق نويسنده و ناشر را در تداوم اين جهاد مقدّس، از خداى تعالى خواهانيم. اميد است كه، شاهد انتشار ديگر كتابهاى اين سلسله باشيم.

 

آخرین بروز رسانی مطلب در شنبه ، 25 آذر 1391 ، 11:32
 

خبرنامه

نــــام:

ایمیل: