اللهم و صلّ علی الطاهرة البتول، الزهراء ابنة الرسول، امّ الائمة الهادین ... و مستودعاً لحکمة؛ (بحارالانوار ، ص 181) اللهم صلّ علی فاطمة بنت نبیّک و زوجه ولیّک و امّ السبطین الحسن و الحسین ...؛(بحارالانوار، ج 99 ، ص 45) اللهم صل علی فاطمه و ابیها و بعلها و بنیها و سرّ المستودع فیها بعدد ما احاط به علمک
مجموعهى مقالات دكترين مهدويت مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
شماره سفینه - سفینه 11
سه شنبه ، 21 شهریور 1391 ، 12:48

مجموعهى آثار دومين همايش بينالمللى دكترين مهدويت: مقالات برگزيده / ] تهيه و تدوين [مؤسسهى آينده روشن، پژوهشكدهى مهدويت .1385
مريم ابراهيم راد 


معرفّى مجموعهى مقالات دكترين مهدويت

دكترين از واژهى لاتين " Doctrina" (عقايد اصولى) اخذ شده و به مجموعهاى از نظامات فكرى و اصول خاص اطلاق مىشود.   در مورد اديان نيز 
بايد گفت هر دين، مجموعه يا نظامى است تشكيل شده از زير مجموعهها و نظامهاى متعدد اعتقادى كه به هر يك از اين زير مجموعهها و نظامها دكترين مىگويند. امروزه مىتوان درباره دكترينهايى كه هسته سختى از حقيقت دارند، تبيين جديدى ارايه داد تا همچنان قابل فهم و جذاب باقى بمانند.
مهدويت و اعتقاد به آن نيز، از جمله نظامها و انديشههاى مهم و اعتقادى بشر است كه در اين كتاب با عنوان دكترين مهدويت (عقيده اصولى مهدويت) به آن پرداخته شده و از جوانب مختلف مورد بررسى قرار گرفته است.
كتاب حاضر مجموعه مقالات برگزيدهاى است كه در دومين همايش بينالمللى دكترين مهدويت ارائه شده بود.   در اين نوشتار به معرّفى مقالات  
فارسى، عربى و لاتين مىپردازيم: 

الف. مقالات فارسى:
جلد اوّل كتاب متشكل از ده مقاله و جلد دوم هشت مقاله به قلم انديشمندان داخلى است كه پس از فهرست آنها و ديباچهاى مختصر و سخنان دبير همايش به ترتيب آورده شدهاند. هر مقاله چكيدهاى مختصر و چند كليد واژه اصلى (بين سه تا نه كليد واژه) دارد و در انتهاى هر مقاله نيز فهرستى از منابع و ماخذ استفاده شده در متن مقاله آورده شده است. در انتهاى جلد اوّل عنوان و نام نويسندگان تمام مقالاتى كه براى همايش ارسال شده بودندـ اعم از داخلى و خارجىـ در دو بخش جداگانه ذكر شده است. البتّه عنوان ترجمه شده و فارسى مقالههاى خارجى كه به چهار زبان اصلى انگليسى، عربى، آلمانى و فرانسوى بودهاند، ذكر شده است. موضوع مقالهها نيز حول ده محور اصلى است كه از طرف مسؤولين همايش اعلام شده بود:
1ـ آموزهى مهدويت و قابليت نظريهپردازى و تدوين دكترين (مبانى، ويژگىها و...)
2ـ دكترين مهدويت در كلام و سيره پيامبر اعظم6.
3ـ مهدويت و دكترين منجىگرايى در ديگر اديان (مسيحيت، يهود، زرتشت، بوديسم، هندوييسم و....) .
4ـ مهدويت و دكترينهاى سياسىـ اجتماعى معاصر (موج سوم، پايان تاريخ، جنگ تمدنها، جهانى شدن و....).
5ـ مهدويت و نظريههاى فلسفهى تاريخ (دوركيم، وبر، پارسونز، هگل، ابنخلدون، افلاطون و...).
6ـ مهدويت و نظريههاى طرفداران سنّت و مدرنيسم (نظريهى فريتيوف شوان، كوماراسوامى، رنه گنون، تيتوس بوركهارت و....).
7ـ مهدويت و تجربههاى پس از رنسانس (علمگروى، عقلگروى، مكاتب فلسفى و...).
8ـ مهدويت و فرهنگ (آداب و رسوم، تاريخ، زبان، ادبيات، مذهب، علوم و...).
9ـ مهدويت و حقوق و سياست (حقوق بينالملل، حقوق بشر، دموكراسى، ليبراليسم، استراتژىهاى سياسى، سياست جهانى و...).
10ـ آموزههاى مهدويت و نظريهپردازى و اثرگذارى در عرصههاى انسانشناسى، تعليم و تربيت، روانشناسى، جامعهشناسى، اخلاق و عرفان، معناگرايى، اقتصاد، مديريت، هنر و فنآورى).
عنوان، نويسنده و خلاصهى موضوع مقالات كتاب را در اين گفتار ميآوريم:
1ـ دكترين مهدويت، نظريهپردازى بر اساس فرهنگ مهدوى / دكتر سيد رضى موسوى گيلانى. 28 ص.
مىتوان از مقوله مهمّى هم چون مهدويت در نظريهپردازى و مدلسازى در حوزههاى مختلف فردى و اجتماعى به نحوى استفاده كرد كه مؤلّفههاى دينى و اعتقادات كلان اسلامى در آن حضور داشته باشد و حتّى آموزهى مهدويت مىتواند الهامبخش و الگوى استخراج ديگر نظريهها باشد.
2ـ دكترين مهدويت و پلوراليسم / دكتر محمّد حسن قدردان قرا ملكى. 27 ص.
آيا اديان مختلف در هنگام ظهور حضرت مهدى عجّلاللهفرجه حقّانيّت دارند و همچنان پابرجا مىمانند يا خير؟ نويسنده مقاله كوشيده است تا به اين موضوع از هر دو جنبه ـ وجود اديان متفاوت بعد از ظهور حضرت و يا عدم آنهاـ با ادلّه و آيات و روايات متعدد بپردازد و در صدد ترجيح و اثبات نظر اوّلـ وجود اديان مختلف بعد از ظهور حضرتـ مىباشد.
3ـ مقايسه دو دكترين ابر انسان در تفكّر نيچه   و انسان كامل در نزد عرفا /
دكتر فرح رامين. 30 ص.
اين مقاله به مقايسه تطبيقى ابر انسان از نظر فريدريش نيچه (با توجه به كتاب «چنين گفت زرتشت» او) و انسان كامل از ديد عرفايى چون ابنعربى و عزيزالدّين نسفى پرداخته و تفاوت ديدگاههاى آنان در اين مقوله را بررسى كرده است.
4ـ شهروند در مدينهى فاضلهى نيوپر اگماتيسم و مدينهى فاضلهى مهدوى / دكتر خسرو باقرى. 37 ص.
پس از بررسى مقايسهاى بين دو ديدگاه مدينه فاضله نيوپر اگماتيسم (نو عملگرايى) و مدينه فاضله مهدوى، بر جايگاه شهروند در مدينهى فاضله تأكيد گرديده و سپس نقاط قوت و ضعف مدينهى فاضله نوعملگرايى، از منظر مدينهى فاضلهى مهدوى، مورد بحث و بررسى قرار گرفته است.
5ـ آموزه مهدويت و ليبرال دموكراسى / دكتر بهرام اخوان كاظمى. 65 ص.
اين مقاله الگوى ليبرال دموكراسى و معايب آن را باز مىگويد، اين الگو را با مردم سالارى دينى در نظام جمهورى اسلامى ايران و سپس با الگوى دين سالارى مهدوى مقايسه مىكند تا الگو و آرمان نهايى مدينهى فاضلهى بشرى را در حكومت حضرت مهدى عجّلاللهفرجه بشناساند.
6ـ مهدويت و اسطوره پيوند / دكتر بهجت السّادات حجازى. 26 ص.
پس از تعريف اسطوره، رابطه اسطوره با دين، نگاه قرآن به اسطوره بيان شده كه ظهور منجى آخرالزّمان، بالاترين و استوارترين اسطورهى همهى ادوار تاريخ بوده و خواهد بود، البتّه اسطورهاى حقيقى و نه آميخته به كذب و تخيّلات. آنگاه به اين نكته تصريح شده كه تمام جوامع و تمدنها، خواسته يا ناخواسته در مسير بازگشت به اصلـ يعنى سير از تشتّت و پراكندگى به سوى وحدت و يكپارچگىـ گام برميدارند و تلاش در اين سير به اسطورهاى مقدس مىماند كه پيوند بشر را در آيندهاى نه چندان دور، بشارت ميدهد.
7ـ اگزيستانسياليسم و مهدويت / بهروز محمّدى منفرد. 33 ص.
مقابلهى مهدويت با يكى از مهمترين مكاتب انسانشناسى معاصر يعنى اگزيستانسياليسم بيان شده است. البتّه به خاطر تعدد فلاسفه اين مكتب، مفاهيم اساسى مشترك و مورد اتّفاق مهمترين فيلسوفان اين مكتبـ همچون كىيركگارد  ، سارتر   و ياسپرس  ـ بررسى شده و در موارد ممكن با انديشهى مهدويت مقايسه مىشود.
8ـ نقش انتظار در كاهش ناهنجارىهاى اجتماعى / مرتضى داوودپور. 34 ص.
بررسى مفهوم انتظار فرج و نقش مؤثّر آن در كنترل ناهنجارىهاى اجتماعى و اصلاح جامعه و در حقيقت جامعهپذيرى افراد با توجّه به فرهنگ غنى انتظار، موضوع اصلى اين مقاله است.
9ـ شكوفايى آزادى در آموزه مهدويت / شريف لكزايى، 21 ص.
پس از بررسى مقوله آزادى و ارتباط آن با دولت مهدوى بيان مىشود كه آزادى و اختيار انسان در تأسيس دولت مهدوى نقش دارد و با تأسيس حكومت مهدوى سلب نمىشود، بلكه زمينهساز تشكيل دولت مهدوى نيز هست.
10ـ دكترين منجىگرايى در اسلام و مسيحيت / سيد محمّد آل على. 26 ص.
اين مقاله به بحث پيرامون انديشه منجىگرايانه در دو دين بزرگ و الهى مسيحيت و اسلام و مقايسه بين آنها و در نهايت آسيبشناسى اين اعتقاد از منظر اين دو دين پرداخته است. 

11ـ دكترين مهدويت و پايان تاريخ از منظر رنه گنون   / حميدرضا اسلاميه.
27 ص.
تجزيه و تحليل انديشههاى رنه گنون نظريهپرداز مسلمان و سنّتگراى فرانسوى در مورد پايان تاريخ و موعود آخرالزّمانى و ميزان تشابه نظريه او در اين باره با نظريه مهدويت شيعه، موضوع اين گفتار است.
12ـ دكترين مهدويت و توسعه / سيّد مرتضى نبوى. 25 ص.
تعريف واژهى دكترين، و جايگاه دكترين مهدويت در اسلام و تشيّع، چشمانداز آيندهى جهان از منظر مهدويت، ارزيابى تعاريف توسعه از ديدگاههاى مختلف، تعريف مورد نظر دكترين مهدويت از توسعه و ويژگىهاى اين توسعه مورد بررسى قرار گرفته است.
13ـ برون دادهاى اقتصادى فرهنگى سياسى و اجتماعى دكترين حكومتى مهدويت در مقايسه با جهانىسازى / مريم معينالاسلام. 24 ص.
رابطه جهانىسازى و حكومت جهانى حضرت مهدى عجّلاللهفرجه و آثار و نتايج مختلف اقتصادى، سياسى، فرهنگى و اجتماعى دولت حضرت مهدى عجّلاللهفرجه ذكرشده و مقايسهاى بين آنها و آثار و نتايج جهانىسازى انجام پذيرفته است.
14ـ بازكاوى ديدگاههاى مختلف از پديدهى منجىگراى و آرمان شهرى / على نصيرى. 21 ص.
بررسى اجمالى چهار نظريه مختلف منجىگرايى و آرمان شهرى فلسفى، عرفانى، دينى و اسلامى. نويسنده در اين بررسى، به سه نكتهى كليدى ماهيت و مشخصهها، توفيق يا عدم توفيق اين ديدگاهها در انديشهاى كه داشته و مدّعى آن هستند و نيز نقاط اشتراك و افتراق هر يك از اين ديدگاهها توجّه داشته است، با اين توضيح كه اشتراكات و تفاوتهاى نگرش اهل سنّت و تشيّع را ياد مىكند.
15ـ بررسى تطبيقى ميان دكترين مهدويت و نظريهى سياسى پايان تاريخ / سيّد مجيد ظهيرى. 17 ص.
اين مقاله داراى سه مبحث اصلى فرضيهى پايان تاريخ در گفتمان فتوريسم و دكترين مهدويت است. آسيب شناسى در مورد مبانى فرضيهى پايان تاريخ، مقايسه با مبانى دكترين مهدويت، توضيح مبانى انسانشناختى و جامعهشناختى دكترين مهدويت و امتيازات آن در برابر ديگر الگوهاى سياسى و اجتماعى آيندهگرا.
16ـ آموزهى مهدويت در فلسفهى تاريخ هگل   / كبرى مجيدى بيدگلى.
18 ص.
تعريف واژههاى تاريخ و فلسفه تاريخ، تبيين ديدگاه هگل دربارهى فلسفهى نظرى تاريخ تصوير مقوله مهدويتـ كه به نوعى به پايان تاريخ منجر مىشودـ در قالب فلسفهى جوهرى هگل.
17ـ نظريهى مهدويت و حكومت واحد جهانى / مهدى نكويى سامانى. 39 ص.
بررسى و تحليل چهار نظريهى آيندهنگر و فرجامگرايانه نجات الهى، تكاملگرايى بشر، انسانگرايى مبتنى بر خرد علمى و نظريهى مهدويت.
18ـ بشارتهاى رهايىبخش در اديان ابراهيمى / امير ميلانى. 45 ص.
در اين مقاله نخست پيش فرضهايى در مورد تاريخ اديان ابراهيمى در سه مقطع زمانى قبل از مسيحيت، از مسيحيت تا اسلام و پس از ظهور اسلام مطرح گرديده است. پس از آن: پيامدهاى تاريخى اديان، تاريخ مقوله بشارتهاى رهايىبخش با دو نگرش تفاوت سكولار و دينى، منجى در آيين يهود و مسيحيت و اختلاف ديدگاه اين دو دين در تفسير از ماشيح (منجى موعود در اعتقادات دينى يهود). در پايان، برخى از آيات قرآن در نقد عقايد يهوديان و مسيحيان در اين باره ذكر شده است.
ب. مقالات لاتين
مقالات لاتين اين همايش در يك جلد با عنوان:
The selective articles of the second in ternational conference of Mahdism doctrine
چاپ و منتشر شده است.
عناوين مقالات لاتين ارائه شده در اين همايش 16 مقاله (پانزده مقاله به زبان انگليسى و يك مقاله به زبان آلمانى) به شرح زير مىباشد.
1. Mahdism doctrine / phiroz A.Poonawalla
]  دكترين مهدويت / فيروز پوناوالا[ 23 ص. در انتهاى اين مقاله كتابنامه وجود دارد.
2. Samuel Huntington's Clash of Civilization /Valeria Fiorani Piacentini
] نظريهى برخورد تمدّنهاى ساموئل هانتيگتون / والريا فيورانى پياسنتينى[ 15 ص
در ابتداى اين مقاله چكيدههاى كوتاه آورده شده است.
3. Spiritual dimensions of Mahdism in the modern age / Zahul_ Haq
]  جنبههاى معنوى مهدويت در دنياى مدرن / جاء الحق[ 6 ص.
4. The Emergence of Imam Mahdi
] ظهور حضرت مهدى[  9 ص.
اين مقاله فاقد نام نويسنده است. در انتهاى اين مقاله نتيجهگيرى از بحث و همينطور فهرست منابع استفاده شده در نوشتن مقاله و نيز كتابشناسى آورده شده است.
5. The Mahdi,The Messiah; the Antichrist: Justice and sacred violence / Dr. Anthony McRoy
] مهدى، ماشيح، ضد مسيح: عدالت و خشونت قدسى/ دكتر آنتونى مك روى [28 ص.
در انتهاى اين مقاله نيز نتيجهگيرى مختصرى از بحث وجود دارد.
6. The teachings of Mahdism and its capability for theorizing as a doctrine / Dr. khurshaid Mazharul Haque Nomani
] تعاليم و آموزههاى مهدويت و قابليت آنها براى نظريهپردازى يك دكترين / نوشتهى دكتر خورشيد مظهر الحق نعمانى[ 6 ص.
7. universality of the Mahdism doctrine: its implications for a unified and Just world / D.r Malika B. Mistry
] جهانى سازى دكترين مهدويت: قابليتهاى آن براى ساختن يك دنياى واحد و متحد / دكتر مليكه ميسترى[ 16 ص.
در ابتداى اين مقاله چكيدهاى كوتاه وجود دارد.


8. the coming of Jesus and God's Ghteous kingdom / thomas finger
] ظهور عيسى مسيح و زمينهى ايجاد حكومت اصلح خداوند / توماس فينگر. 16 ص.[
9. Movements of Messianic expectation in christian history from a sociological perspective / Dr. N . Gerald shenk
] بررسى مقوله انتظار مسيح از تاريخ مسيحيت از منظر جامعهشناختى / دكتر جرالد شنك[  19 ص.
10. Vortrag Zum Imam Mahdi / Doris Tarabolsi
] سخنانى در باب امام مهدى / دوريس تارابولسى[ 23 ص.
اين مقاله به زبان آلمانى است و در پايان كتابنامه وجود دارد.
11. The Mahdi (a.s) is near: His appearance is inevitable and sure/ Clara lopez de letona
] مهدى (عج) نزديك است: ظهور او حتمى و قطعى است / كلارا لوپز[ ص2
12. Messianic Hope in Biblical Eschatology / Dr. David W. shenk
] انتظار مولود در مبحث معادشناسى كتاب مقدس / دكترديويد شنك[ 19 ص.
13. Islamic Messianism (Mahdiism): from the Individual faith to the Social Responsibility / Arif Mulyadi
] موعود اسلامى (مهدويت): از يك باور فردى تا يك مسؤوليت اجتماعى / عارف موليادى [ 16 ص.
14. Mahdism Doctrine and Urbanism : Rethinking issues of Globalization and Culture in the future Islamic State of Al- Mahdi (a. s)/ Iman Alattar
] دكترين مهدويت و شهرنشينى: جهانىسازى فرهنگ در تفكّر دولت اسلامى حضرت مهدى (عج) / امان العطار)[ 18 ص.
اين مقاله داراى چكيدهاى در ابتدا و كتابنامهاى در انتهاى متن است
15. The Doctrine of Mahdiism & Politics/ Syeda Samina Naqvi
] دكترين مهدويت و سياست / سيده سمينه نقوى[ 24 ص.
اين مقاله نيز داراى چكيدهاى در ابتداى متن است
16.Our Social and political Responsibilities While Awaiting Imam al- Mahdi (a.s) / paul White
] وظايف اجتماعى و سياسى منتظران امام مهدى (عج) / پل وايت[ 11 ص.
ج. مجموعه مقالات عربى همايش
اين مجموعه، تحت عنوان «المقالات المنتخبة فى المؤتمر العالمى الثانى للنظرية المهدوية» در 220 صفحه منتشر شده است و پس از مقدمّهى كوتاه مؤسسهى آينده روشن، هفت مقاله در بر دارد. نگاهى به عناوين و درونمايهى اين مقالات، در پى ميآيد:
1ـ المهدى المنتظر: وَهْم الانتظار و همّ الفرج، نوشتهى خالد زَهْرى (رباط، مغرب)، 43 صفحه.
زمينهسازى تورات و انجيل براى بعثت رسول خاتم6، جنبهى علمى عقيدهى مهدويت، دوگونه انتظار، بررسى ديدگاه ابنخلدون در مورد احاديث مهدويّت، محتواى احاديث ظهور مهدى7(بيان موارد شباهت حضرت مهدى 7با پيامبر خاتم6)، اشاره به مهدويت در صلواتنامههاى دانشمندان صوفى از جمله مصطفىبنكمالالدّين صديقى، آثار تربيتى دعاى امام عصر «اللّهُمَّ ارزقنا توفيق الطّاعة....»، علّت ادّعاى برخى از مدّعيان مهدويت.
2ـ المهدى المنتظر و فلسفة التاريخ، نوشتهى دكتر احمد راسم النفيس، 20 صفحه.
علم غيب پيامبر و امامان:، مسؤوليّت اجتماعى امّت، نقد و بررسى نظريهى ابنخلدون در باب تاريخ، بررسى ديدگاه سيّد محمّد باقر صدر در مورد حركت تاريخ.
3ـ البعد المقاصدى فى ظهور المهدى عجّلاللهتعالىفرجهالشّريف، نوشتهى محمّد عبدو، 9 صفحه.
دو حكمت مهمّ غيبت و دوازده هدف از ظهور.
4ـ المهدوية، مقارنة عقائدية، نوشتهى ادريس هانى، 57 صفحه.
اتّفاق نظر دانشمندان شيعه و سنّى و سلفى در مورد مهدويت، ديدگاه عقل در اين مورد، ارتقاى سطح علم در زمان ظهور، پيوند مهدويت با پنج اصل اعتقادى (توحيد، نبوّت، معاد، عدل، امامت)
5ـ المهدوية و عقيدة المنجى فى الأديان الأخرى، نوشتهى صبحى الخنساء، 15 صفحه.
ويژگىهاى امام عصر7، طول عمر حضرتش، بشارت مسيحيت و يهوديت به ظهور.
6ـ التزام الذاتى بين المهدوية و كمال معانى الانسانية، نوشتهى محسن وهيب عبد، 29 صفحه.
پيوند ميان عقيدهى مهدويت با تكامل مفاهيم انسانى محسّنات اخلاقى و بديهيّات (طاعت، رحمت، حق و عدل، مرگ، آزمايش، خلافت، وحدانيّت، تلاش براى رسيدن به كمال)
7ـ الاعتقاد بالمهدى و معطياته التاريخية، نوشتهى فاطمه خزرجى و مهدى نجفى، 24 صفحه.
عقيدهى مهدويت در تاريخ و حديث (در روايات اهل تسنن و شيعه) خصوصيات حضرتش و ياران ايشان، معناى انتظار و علائم و آثار آن.
* * *
رعايت چند نكته مىتواند مجلّدات آيندهى چنين مجموعههايى را پربارتر كند:
1ـ قيد كردن عناوين علمى، خلاصهى پروندهى پژوهشى و عقيدهى مذهبى نويسندگان مقالات.
2ـ يكدست شدن مقالات (چه از نظر حجم كمّى، و چه از نظر كيفيت مقالات، رسمالخطّ، منابع و شيوهى استناد به آنها و...)
3ـ درج چكيده و كليد واژه در ابتداى تمام مقالات.
4ـ درج گزارشى از كميسيونهاى اين همايش، خلاصهاى از دستاوردهاى آن، و مسائل مورد بحث در همايش آينده.
5ـ درج نشانى پستى، پست الكترونيك و پايگاه اينترنتى براى ارتباط پژوهشگران با مؤسسهى برگزاركنندهى همايش.
براى تمام دستاندركاران اين حركت علمىـ فرهنگى ـ دينى، توفيق بيشتر در جهت پربارترشدن اين همايش را از خداى متعال خواهانيم.







 

آخرین بروز رسانی مطلب در شنبه ، 25 آذر 1391 ، 10:12
 

خبرنامه

نــــام:

ایمیل: